<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X51n0822">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 822 成唯識論證義(第4卷-第10卷)</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 822 成唯識論證義(第4卷-第10卷)</title>
			<author>明 王肯堂證義</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>7卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">822</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">成唯識論證義(第4卷-第10卷)</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08764">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName>
				<mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15151">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15151</charName>
				<mapping cb:dec="998191" type="PUA">U+F3B2F</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>惛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[惛-氏+(尤-尢+氏)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-23T08:36:16">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="4"/>
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0001a" n="0001a"/>
<lb ed="X" n="0001a01"/>
<lb ed="X" n="0001a02"/><cb:docNumber>No. 822</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0001a03"/><lb ed="R081" n="0775a01"/><cb:juan fun="open" n="4"><cb:mulu type="卷" n="4"/><cb:jhead>成唯識論卷第四</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0001a04"/>
<lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R081" n="0775a02"/><byline cb:type="author">金壇居士　王肯堂　證義</byline>
<lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R081" n="0775a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0001a0601">又契經說一切有情<note place="inline">至</note>彼識卽是此第八識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R081" n="0775a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0001a0701">八引識食。前約生滅位。此約住位。故次言之。先引
<lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R081" n="0775a05"/>經證。次立第八爲識食。次引經釋。食是資益義。任
<lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R081" n="0775a06"/>持義。以第八識資益任持色根身故。故以爲食。故
<lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R081" n="0775a07"/>攝論云。若離異熟識。<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1001" n="0001a1001"/><anchor xml:id="beg0001a1001" n="0001a1001"/>已<anchor xml:id="end0001a1001"/>生有情識食不成。何以故。
<lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R081" n="0775a08"/>以六識中隨取一識。於三界中<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1101" n="0001a1101"/><anchor xml:id="beg0001a1101" n="0001a1101"/>已<anchor xml:id="end0001a1101"/>生有情能作食
<lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R081" n="0775a09"/>事。不可得故。如世尊說。食有四種。一者段食。其相
<lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R081" n="0775a10"/>云何。變壞爲相。段卽分段。一分一段。可飮啜故。此
<lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R081" n="0775a11"/>段食相。取變壞時。非受用時。故曰變壞爲相。以香
<lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R081" n="0775a12"/>味觸變壞之時。方能資長諸根大種。故此段食體。
<lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R081" n="0775a13"/>以香<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a1601" n="0001a1601"/><anchor xml:id="beg0001a1601" n="0001a1601"/>味<anchor xml:id="end0001a1601"/>觸三塵爲體。問。色聲二塵。何不爲體。答。眼
<lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R081" n="0775a14"/>耳二識。離中取境。色聲二塵。不與根合。不能資得
<lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R081" n="0775a15"/>諸根大種。故不爲體。鼻舌身三。合中取境。境與根
<lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R081" n="0775a16"/>合。故能資得諸根大種。所以三塵偏爲食體。故大
<lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R081" n="0775a17"/>論云。是故段食三處所攝。謂香。味。觸。建立爲食。不
<lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R081" n="0775a18"/>立色處。由彼要至味勢熟等變壞之位。方損益故。
<lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R081" n="0775b01"/>或有段物於受用時有所損害。於變壞時方能攝
<lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R081" n="0775b02"/>益。如苦辛等。或有段物。於受用時暫爲攝益。於變
<lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R081" n="0775b03"/>壞時乃爲損害。如有甘美所不宜物。故變壞時方
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0001b" n="0001b"/>
<lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R081" n="0775b04"/>立爲食。非受用時。又云。復次此中段食。當言香味
<lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R081" n="0775b05"/>觸處所攝。何以故。由香味觸。若正消變。便能長養。
<lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R081" n="0775b06"/>不正消變。乃爲損減。色等餘法。無有長養損減消
<lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R081" n="0775b07"/>變。是故說彼非段食性。若諸段物。於吞咽時。令心
<lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R081" n="0775b08"/>歡喜。諸根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>說豫。當於爾時。不名段食。但名觸食。若
<lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R081" n="0775b09"/>受用<anchor xml:id="nkr_note_add_0001b0601" n="0001b0601"/><anchor xml:id="beg0001b0601" n="0001b0601"/>已<anchor xml:id="end0001b0601"/>。安隱消變。增長喜樂。於消變時乃名段食。
<lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R081" n="0775b10"/>若有熟變。不能長養諸根安樂。彼雖熟變不名段
<lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R081" n="0775b11"/>食。若諸段物。於吞咽時。不生歡喜。亦不能令諸根
<lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R081" n="0775b12"/>悅豫。當於爾時都不名食。卽彼後時安隱熟變。增
<lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R081" n="0775b13"/>長安樂。彼於爾時乃名段食。若有熟變。不長安樂。
<lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R081" n="0775b14"/>彼雖熟變。亦不名食。如其所應。當作四句。或有段
<lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R081" n="0775b15"/>物而非是食。謂諸段物不能長養諸根大種。或有
<lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R081" n="0775b16"/>是食而非段物。謂觸等三食。或有是食亦是段物。
<lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R081" n="0775b17"/>謂諸段物能令諸根大種長養。或非段物亦非是
<lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R081" n="0775b18"/>食。謂觸意思及識不能長養諸根大種。如是所餘
<lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R081" n="0776a01"/>觸。意思。識。隨其所應皆作四句。二者觸食。其相云
<lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R081" n="0776a02"/>何。觸境爲相。觸。謂觸對。取六識中相應觸數。所對
<lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R081" n="0776a03"/>前境色等諸塵。柔輭細滑冷煖等觸。而生喜樂。俱
<lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R081" n="0776a04"/>能資益諸根大種。名爲觸食。此卽正取受用之時。
<lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R081" n="0776a05"/>如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0001b2001" n="0001b2001"/><anchor xml:id="beg0001b2001" n="0001b2001"/>已<anchor xml:id="end0001b2001"/>辨。此觸能徧一切心故。雖與八箇識相應。
<lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R081" n="0776a06"/>而屬六識者食義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>徧勝。此六識。卽眼。耳。鼻。舌。身。意
<lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R081" n="0776a07"/>六箇識。非第六識也。以所觸之境。相麤顯故。別能
<lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R081" n="0776a08"/>攝受喜樂受故。能生順益身之捨故。是偏勝義。七
<lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R081" n="0776a09"/>八俱觸境微細故。全不能生喜樂受故。雖生捨受。
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0001c" n="0001c"/>
<lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R081" n="0776a10"/>但不爲損而非益故。由此義顯觸生憂苦。非順益
<lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R081" n="0776a11"/>捨。卽非食體。不資養故。通慧云。如有與女相對爲
<lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R081" n="0776a12"/>觸。觸能資身。故得食名。準僧祇。見色愛著名食。豈
<lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R081" n="0776a13"/>非觸食義耶。設非觸食。何以觀戲劇等終日不食
<lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R081" n="0776a14"/>而不饑耶。三意思食。其相云何。希望爲相。別境中
<lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R081" n="0776a15"/>欲。徧行中思。二數俱轉。能希望彼可愛境故。由希
<lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R081" n="0776a16"/>望故。饒益所依。如遠見水。雖渴不死。懸沙療飢。望
<lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R081" n="0776a17"/>梅止渴。傳記所載。皆其證也。問。欲何非食曰。思慮
<lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R081" n="0776a18"/>益根。非欲能故。問。思亦徧行。八識皆具。何識之思
<lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R081" n="0776b01"/>能爲食事。曰。屬意識者。食義偏勝。以第六於境希
<lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R081" n="0776b02"/>望勝故。起世經云。若有衆生。意思資潤。諸根增長。
<lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R081" n="0776b03"/>如魚。鱉。蝦蟇。伽羅瞿陀等。及餘衆生。以意思潤益
<lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R081" n="0776b04"/>諸根壽命者。此等用思爲食。四者識食。其相云何。
<lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R081" n="0776b05"/>執持爲相。識卽第八執受之相。由前三食勢分所
<lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R081" n="0776b06"/>資。今此識增勝。用能長養諸根大種。故曰此識雖
<lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R081" n="0776b07"/>通諸識自體而第八識食義偏勝。何以故。一類相
<lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R081" n="0776b08"/>續執持勝故。由執持故。所依久住。若不爾者。應同
<lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R081" n="0776b09"/>死屍。不久爛壞。是故應許識亦是食。能作所依饒
<lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R081" n="0776b10"/>益事故。此三食。以三世揀之。卽段屬過去。觸屬現
<lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R081" n="0776b11"/>在。意思屬未來。識食者。由前三食勢力分故。其體
<lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R081" n="0776b12"/>增盛。及緣現在未來生故。識復長養諸根大種。卽
<lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R081" n="0776b13"/>知識食通三世也。集論云。云何食。幾是食。爲何義
<lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R081" n="0776b14"/>故觀食耶。謂變壞故。有變壞者境界故。有境界者
<lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R081" n="0776b15"/>希望故。有希望者取故。有取者是食義。三蘊。十一
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0002a" n="0002a"/>
<lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R081" n="0776b16"/>界。五處。一分是食。爲捨執着。由食住我。故觀察食。
<lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R081" n="0776b17"/>三蘊者。段食是色蘊。觸思二食是行蘊。識食是識
<lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R081" n="0776b18"/>蘊。五處者。段是香味觸三處。觸思是法處。識是意
<lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R081" n="0777a01"/>處。十一界者。段攝香味觸三界。觸思法界。識七心
<lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R081" n="0777a02"/>界。謂意根界及六識界。此四能持有情身命令不
<lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R081" n="0777a03"/>斷壞。故名爲食。結成食義。段食唯於欲界有用下。
<lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R081" n="0777a04"/>簡前三食不恒不徧。非有情依。段食唯於欲界有
<lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R081" n="0777a05"/>用。上界不用此段食故。不能徧恒。觸思二食。雖徧
<lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R081" n="0777a06"/>三界。而有間斷。故不能恒。眼等轉識下。此簡轉識
<lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R081" n="0777a07"/>有間有轉。亦非有情依。云何有間。一無心定。二熟
<lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R081" n="0777a08"/>眠。三悶絕。四無想天。有間斷故。卽非徧也。云何有
<lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R081" n="0777a09"/>轉。謂有心位。隨所依根。及所緣境。於三性。三界。九
<lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R081" n="0777a10"/>地等。有轉變故。卽非恒也。非徧恒時能持身命。卽
<lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R081" n="0777a11"/>非識食義矣。故凡不信有第八識者。於此一食便
<lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R081" n="0777a12"/>無所依。則經言一切有情皆依食住者非耶。外人
<lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R081" n="0777a13"/>轉計云。無心位中。雖無六識。而未入定以前謂之
<lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R081" n="0777a14"/>過去。旣出定以後謂之未來。卽六識非無。故有食
<lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R081" n="0777a15"/>義。立量破云。過去未來識等非無心位爲食。彼非
<lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R081" n="0777a16"/>現常。無體用故。如空華等。又量云。過去未來識等
<lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R081" n="0777a17"/>非無心位爲食。設有體用。非現在攝。非食性故。如
<lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R081" n="0777a18"/>虗空等。又轉計云。能引定心。與入定者作持身食。
<lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R081" n="0777b01"/>故攝論云。非入定等諸心心法可名爲食。經不說
<lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R081" n="0777b02"/>故。以滅無故。立量破云。入定心等不與無心位有
<lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R081" n="0777b03"/>情爲食。住無心時彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a2401" n="0002a2401"/><anchor xml:id="beg0002a2401" n="0002a2401"/>已<anchor xml:id="end0002a2401"/>滅故。過去非食<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a2402" n="0002a2402"/><anchor xml:id="beg0002a2402" n="0002a2402"/>已<anchor xml:id="end0002a2402"/>極成故。
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0002b" n="0002b"/>
<lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R081" n="0777b04"/>如<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b0101" n="0002b0101"/><anchor xml:id="beg0002b0101" n="0002b0101"/>已<anchor xml:id="end0002b0101"/>滅無故。亦不可說無想滅盡二定是不相應
<lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R081" n="0777b05"/>行。卽與無想等有情爲食而住。段等四食。不攝無
<lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R081" n="0777b06"/>想等。又不相應行。是依色法分位假立。豈有食義
<lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R081" n="0777b07"/>耶。如是而推。決定無有六識於彼有情能爲食事。
<lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R081" n="0777b08"/>汝執爲有。甚爲非理。執滅定等猶有第六。廣破在
<lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R081" n="0777b09"/>後章。又彼之彼。卽指執滅定等有第六者。且汝應
<lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R081" n="0777b10"/>言生上二界無漏心時。以何爲食。若以無漏識等
<lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R081" n="0777b11"/>爲食。無漏識等破壞有漏。於彼身命不可爲食。亦
<lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R081" n="0777b12"/>不可謂無漏識中有有漏種能爲食事。無漏識等
<lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R081" n="0777b13"/>不能執持有漏種故。立量云。無漏識等不能執持
<lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R081" n="0777b14"/>有漏種子。破壞有故。猶如涅槃。復不可說上界有
<lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R081" n="0777b15"/>情以身持命。以命持身。卽互爲食。四食所攝無身
<lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R081" n="0777b16"/>命故。若謂身命相持互爲食者。無色界中旣無色
<lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R081" n="0777b17"/>身持命。命無能持。應成滅斷。云何爲食。又不可以
<lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R081" n="0777b18"/>同分爲食。衆同分等無實體故。云何爲食。由此定
<lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R081" n="0778a01"/>知異諸轉識別有異熟執持身命。令不斷壞。故說
<lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R081" n="0778a02"/>一切有情皆依食住。恐彼難云。佛亦依食。應是有
<lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R081" n="0778a03"/>情。故云。唯依有漏五取蘊故。建立有情。諸佛取蘊
<lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R081" n="0778a04"/>皆空。不墮有漏。非有情攝。設使諸佛作有情類。亦
<lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R081" n="0778a05"/>依食住。當知皆是大慈示現。非實有情。不依食住。
<lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R081" n="0778a06"/>集論三云。又此四食差別建立。略有四種。一不淨
<lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R081" n="0778a07"/>依止住食。二淨不淨依止住食。三淸淨依止住食。
<lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R081" n="0778a08"/>四示現住食。所以維摩經云。迦葉。住平等法。應次
<lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R081" n="0778a09"/>行乞食。爲不食故。應行乞食。爲壞和合相故。應取
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0002c" n="0002c"/>
<lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R081" n="0778a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0002c0101" n="0002c0101"/><anchor xml:id="beg0002c0101" n="0002c0101"/>摶<anchor xml:id="end0002c0101"/>食。爲不受故。應受彼食。斯皆是破五陰法。成涅
<lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R081" n="0778a11"/>槃食。所謂示現住食者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R081" n="0778a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0002c0301">又契經說住滅定者<note place="inline">至</note>無想等位類此應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R081" n="0778a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0002c0401">九引滅定有心。前依流轉門顯第八。此以還滅門
<lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R081" n="0778a14"/>顯也。先引經證。謂入滅定聖人。身語心行無不皆
<lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R081" n="0778a15"/>滅。卽出入息是身加行。受想是心加行。尋伺是語
<lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R081" n="0778a16"/>加行。此三加行與第六識相應。在滅定中皆悉滅
<lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R081" n="0778a17"/>故。而壽不滅者。卽第八識種上有連持一報色心
<lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R081" n="0778a18"/>不斷功能名壽。言亦不離煖者。煖觸是第八識相
<lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R081" n="0778b01"/>分。卽此二法。皆不離第八識。旣在滅定中。六識身
<lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R081" n="0778b02"/>語心加行皆悉不行。而有壽煖在者。明知卽是第
<lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R081" n="0778b03"/>八識與壽煖爲依。次立第八名不離身識。住滅定
<lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R081" n="0778b04"/>者。心行旣滅。眼等諸識皆不應有。若不許有一類
<lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R081" n="0778b05"/>微細恒徧執持壽暖識在。依何識說識不離身耶。
<lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R081" n="0778b06"/>小乘云。不離身識。是滅定位後時復生。非第八識。
<lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R081" n="0778b07"/>遂立量云。住滅定識是有法。名不離身是宗。因云。
<lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R081" n="0778b08"/>後時還起故。喩如隔日瘧。大乘云。若爾。契經不應
<lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R081" n="0778b09"/>說心行滅。汝言識滅後時還起。則心行滅後亦還
<lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R081" n="0778b10"/>起。以識與想等起滅同故。若謂識滅後時還起。壽
<lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R081" n="0778b11"/>暖諸根亦應如識。滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0002c2001" n="0002c2001"/><anchor xml:id="beg0002c2001" n="0002c2001"/>已<anchor xml:id="end0002c2001"/>復起。便成大過。立量破云。
<lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R081" n="0778b12"/>壽暖諸根是有法。名不離身是宗。因云。後時還起
<lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R081" n="0778b13"/>故。喩應亦如識。曾見有人暖壽諸根旣滅而復生
<lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R081" n="0778b14"/>者乎。故應許識如壽與暖實不離身。不同轉識滅
<lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R081" n="0778b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0002c2401" n="0002c2401"/><anchor xml:id="beg0002c2401" n="0002c2401"/>已<anchor xml:id="end0002c2401"/>還起。夫隔日瘧不發之日。亦不謂無病之人。以
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0003a" n="0003a"/>
<lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R081" n="0778b16"/>有身根任持病故。喩如第八任持種子。此喩滅定
<lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R081" n="0778b17"/>本無過失。失在不信有第八耳。次約無情破。又此
<lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R081" n="0778b18"/>位中前六旣滅。若無第八執持此身。應如瓦礫無
<lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R081" n="0779a01"/>知之物。豈得稱爲入滅定之聖人乎。立量破云。住
<lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R081" n="0779a02"/>滅定者非有情數。全無識故。喩如瓦礫。次約無執
<lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R081" n="0779a03"/>受破。若無異熟執持。諸根卽應壞爛。便無壽煖。如
<lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R081" n="0779a04"/>死屍等。無復生理。何得後時彼識還起。量云。住滅
<lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R081" n="0779a05"/>定位諸根壽暖皆應滅壞。無執持故。喩如死屍。契
<lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R081" n="0779a06"/>經所說不離身識。竟何所屬哉。何謂後識必不還
<lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R081" n="0779a07"/>生。以異熟識捨此身<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a1001" n="0003a1001"/><anchor xml:id="beg0003a1001" n="0003a1001"/>已<anchor xml:id="end0003a1001"/>。投託他身。無復重來生此
<lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R081" n="0779a08"/>身理。不然。世之白骨皆可肉矣。次約無執持破。又
<lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R081" n="0779a09"/>若此位無持種識。後識不生。以無種故。必有第八
<lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R081" n="0779a10"/>持種。然後如隔日瘧者方始得生。過去未來不相
<lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R081" n="0779a11"/>應法。前章<anchor xml:id="nkr_note_add_0003a1401" n="0003a1401"/><anchor xml:id="beg0003a1401" n="0003a1401"/>已<anchor xml:id="end0003a1401"/>破非實有法。其理極成。諸色等法。離
<lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R081" n="0779a12"/>識皆無。亦無受熏持種之義。皆非持壽暖不離身
<lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R081" n="0779a13"/>之識也。則此位中能持壽暖不離身者。非第八而
<lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R081" n="0779a14"/>誰屬哉。總申一量云。住滅定等無心位中。定實有
<lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R081" n="0779a15"/>識。具根壽暖。有情攝故。如有心位。若謂此位有第
<lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R081" n="0779a16"/>六識下。正前章所謂廣破者也。首破前六云。若謂
<lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R081" n="0779a17"/>不離身識卽第六者。於理不然。此定立名無心定
<lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R081" n="0779a18"/>者。是無第六。豈有第六又名無心耶。若謂無心唯
<lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R081" n="0779b01"/>無五識。非無第六者。應一切定皆名無心。何以故。
<lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R081" n="0779b02"/>凡入定時。眼等五識必不生故。意識攝在六轉識
<lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R081" n="0779b03"/>中。旣無五識。意識亦無。立量云。滅定位中意識非
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0003b" n="0003b"/>
<lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R081" n="0779b04"/>有。攝在六轉識中故。如五識身。又此位中不離身
<lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R081" n="0779b05"/>識。甚深微細。行相所緣皆不可了。故知滅盡所餘
<lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R081" n="0779b06"/>之識。決非第六。立量破云。此位中識非第六識。行
<lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R081" n="0779b07"/>相所緣不可知故。如壽暖等。若無心位尙有可知
<lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R081" n="0779b08"/>識者。應如四禪八定。非此位攝。何以故。以入此定
<lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R081" n="0779b09"/>者。本爲止息可了知識故。非爲對治不明了識而
<lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R081" n="0779b10"/>入此定。旣有此識。應非此定。立量云。住滅定位非
<lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R081" n="0779b11"/>此位攝。有行相所緣可知識故。應如餘位。次約心
<lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R081" n="0779b12"/>所有無以顯第六有無云。又若此位有第六者。彼
<lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R081" n="0779b13"/>心所法。有耶。無耶。若云有者。卽是違經。經言此定
<lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R081" n="0779b14"/>心行皆滅。一切心所皆屬行故。名滅受想定。受想
<lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R081" n="0779b15"/>乃是大地法故。執者救云。此定位中加行有三。一
<lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R081" n="0779b16"/>身加行。謂出入息。入第四定。身行則斷。二語加行。
<lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R081" n="0779b17"/>謂尋伺。入第二定。言行則斷。三意加行。謂受想。入
<lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R081" n="0779b18"/>滅心定。心行則斷。此定加行。但猒受想。故此定中
<lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R081" n="0780a01"/>唯滅受想。以此受想二心所法。資助心強諸心所
<lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R081" n="0780a02"/>法。獨名心行。今滅受想說心行滅。有餘心所。何所
<lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R081" n="0780a03"/>相違。論主破云。若但厭受想獨滅受想。不滅前六。
<lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R081" n="0780a04"/>名滅盡者。則無想定中。亦唯厭想。應唯想滅。不滅
<lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R081" n="0780a05"/>前六。名無想定。然汝不許彼有六識。何哉。旣唯受
<lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R081" n="0780a06"/>想資助心強。受想滅時。所資助心亦應同滅。何執
<lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R081" n="0780a07"/>此位有第六耶。外人救云。猶如身中出入息滅而
<lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R081" n="0780a08"/>身不滅。寧責心王同心行滅。若尋伺語行滅。語則
<lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R081" n="0780a09"/>不轉。想受等意行滅。而意猶在。不可例言。論主破
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0003c" n="0003c"/>
<lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R081" n="0780a10"/>云。若如爾說。身行滅時其身不滅例心不滅者。亦
<lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R081" n="0780a11"/>應語行尋伺滅時語亦不滅。而汝不許矣。且行於
<lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R081" n="0780a12"/>法有徧不徧。勿互相例。違害正理。若徧行滅時。則
<lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R081" n="0780a13"/>法定隨徧行滅。非遍行滅。則行雖滅而法猶在。何
<lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R081" n="0780a14"/>謂非徧行。謂出入息。以此息不徧身法。故有息滅
<lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R081" n="0780a15"/>而身在者。尋伺於語是徧行法。故尋伺滅時。語亦
<lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R081" n="0780a16"/>定滅。若以尋伺例受想。受想旣滅。心亦應滅。以受
<lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R081" n="0780a17"/>想是大地徧行法故。立量破云。受想於心亦徧行
<lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R081" n="0780a18"/>攝。大地法故。許如思等。豈有受想滅而心在者乎。
<lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R081" n="0780b01"/>復以心所例破。思等者。思與欲俱。等於欲等五所。
<lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R081" n="0780b02"/>以他處言徧行別境十所是大地法。信等十一是
<lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R081" n="0780b03"/>大善地法。貪等二十六所是大染地法。故云。旣許
<lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R081" n="0780b04"/>思等是大地法。受想滅時。餘大地法亦應皆滅。旣
<lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R081" n="0780b05"/>滅大地法。信等大善地法亦無。非大地法滅餘可
<lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R081" n="0780b06"/>在故。如何可說唯受想滅而餘心所猶在耶。旣許
<lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R081" n="0780b07"/>思等。此位非無。則受想亦非無。何以故。大地法故。
<lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R081" n="0780b08"/>以有思等必有觸。以觸是心所之根故。有觸必有
<lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R081" n="0780b09"/>受。以觸能緣受故。有受必有想。受想二法不相離
<lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R081" n="0780b10"/>故。是受想餘心。無則俱無。有則俱有。而謂但滅受
<lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R081" n="0780b11"/>想。不滅餘心。有是理哉。彼又救云。如十二因緣之
<lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R081" n="0780b12"/>受緣愛者。此受若見可喜可樂之境。然後緣愛。若
<lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R081" n="0780b13"/>見可憎可厭之境。此受決不緣愛。豈一切受皆能
<lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R081" n="0780b14"/>緣愛。以此例觸生受亦然。觸可意之境。則生喜受。
<lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R081" n="0780b15"/>觸不可意之境。豈亦生喜受乎。故汝所言觸爲大
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0004a" n="0004a"/>
<lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R081" n="0780b16"/>地法者。其理不成。論主破云。汝救不然。有差別故。
<lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R081" n="0780b17"/>云何差別。謂佛經中自有簡別。唯簡受緣愛有不
<lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R081" n="0780b18"/>愛者。曾未有處簡觸生受有不受者。故有觸必有
<lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R081" n="0781a01"/>受。有受必有想。其理決定是大地法。故知受想不
<lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R081" n="0781a02"/>滅。思等亦不滅也。立量破云。此滅位中受想亦不
<lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R081" n="0781a03"/>滅。有思等故。如餘有心位。若汝許有心。便違此位
<lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R081" n="0781a04"/>心行滅言。亦不得成滅受想等。若此位中無心所
<lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R081" n="0781a05"/>法。識亦應無。心所與心不相離故。大地法滅時。心
<lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R081" n="0781a06"/>法亦滅故。若徧行滅而法不滅者。受等不名大地
<lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R081" n="0781a07"/>法故。心所滅而心不滅者。此識亦非相應法故。若
<lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R081" n="0781a08"/>許心與心所非相應法。則應此識不得言與心所
<lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R081" n="0781a09"/>同所依根同所緣境同時同事。便如色等。立量云。
<lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R081" n="0781a10"/>此識應無所依緣等。亦非心故。如色等法。又契經
<lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R081" n="0781a11"/>下。前約心所破心王。此約心王破心所。先引經證
<lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R081" n="0781a12"/>有心必有心所。若此定中下。證成經意。責彼妄執。
<lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R081" n="0781a13"/>縱彼轉計餘時根境識三。和合有力。成觸生觸。因
<lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R081" n="0781a14"/>觸能起受想思等。而定中不然。由此定前加行。厭
<lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R081" n="0781a15"/>患麤動心所。故在定位。三事無能。不成生觸。觸旣
<lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R081" n="0781a16"/>不生。亦無受等。無諸心所者。應名滅心所定。如何
<lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R081" n="0781a17"/>契經但說此定滅受想耶。縱彼轉計定前厭時。緣
<lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R081" n="0781a18"/>厭受想。是故立名滅受想定。餘心所法。是隨滅故
<lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R081" n="0781b01"/>不立名者。卽此心王亦應隨滅。爲與所厭受想俱
<lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R081" n="0781b02"/>故。如餘心所隨受想滅。量云。住滅定心亦應俱滅。
<lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R081" n="0781b03"/>所厭俱故。如餘心所。大都滅定有此二名。滅心無
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0004b" n="0004b"/>
<lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R081" n="0781b04"/>王。滅受無所。故以二定雙收王所。下約三性破。又
<lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R081" n="0781b05"/>此定中若有意識。於三性中是何性耶。不應是染
<lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R081" n="0781b06"/>及無記性。定是善故。非染無記。染無記心必有心
<lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R081" n="0781b07"/>所。無心位中無是事故。本意猒染而脩善。不應猒
<lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R081" n="0781b08"/>善而起染。本意厭散而求寂。不應求寂而起散。故
<lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R081" n="0781b09"/>攝論云。此定不離身識。決非意識。以善不善及無
<lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R081" n="0781b10"/>記性皆不成故。若非不善。定是善故。無想定中。尙
<lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R081" n="0781b11"/>不許有一切不善。况滅盡定而有不善。亦非無記。
<lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R081" n="0781b12"/>若許此中是無記性。則是成立阿賴耶故。又此意
<lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R081" n="0781b13"/>識決定是善。非不善者。此善是何。若相應善應心
<lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R081" n="0781b14"/>心所要與慚愧及三善根相應。方成善性。若不相
<lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R081" n="0781b15"/>所善性不成。自性善。勝義善。等起善。加行善者。大
<lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R081" n="0781b16"/>乘阿毘達摩集論二卷中有十三善法。此自性善。
<lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R081" n="0781b17"/>卽彼第一自性善也。自性善者。卽信等十一心所
<lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R081" n="0781b18"/>有法。此勝義善。卽彼第六勝義善也。勝義卽眞如
<lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R081" n="0782a01"/>涅槃。此等起善。卽彼十三等流善也。等流善者。謂
<lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R081" n="0782a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0004b1701" n="0004b1701"/><anchor xml:id="beg0004b1701" n="0004b1701"/>已<anchor xml:id="end0004b1701"/>得寂靜者。由此增上力故。發起勝品神通等世
<lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R081" n="0782a03"/>出世共不共功德。此加行善。卽彼第八加行善也。
<lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R081" n="0782a04"/>加行善者。謂依止親近善丈夫故。聽聞正法。如理
<lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R081" n="0782a05"/>作意修習淨善法隨法行。若謂此識不與三善根
<lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R081" n="0782a06"/>相應。而與自性善勝義善相應者。亦不然。違自宗
<lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R081" n="0782a07"/>故。以自性善。唯慚與愧及三善根入其數故。由彼
<lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R081" n="0782a08"/>體性是善。猶如良藥。不待相應及等起故。若勝義
<lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R081" n="0782a09"/>善。唯有眞如涅槃是決定故。謂眞解脫。以涅槃中
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0004c" n="0004c"/>
<lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R081" n="0782a10"/><g ref="#CB08764">㝡</g>極安隱。衆苦永寂。猶如無病故。若謂此心非自
<lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R081" n="0782a11"/>性勝義二善。是等起善。由加行善根之所引發。不
<lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R081" n="0782a12"/>由無貪等善根之力者。亦不然。亦違自宗故。以自
<lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R081" n="0782a13"/>宗滅定。厭患麤動。想等不行。不由加行作意善根
<lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R081" n="0782a14"/>引發。若由加行善根引發。則如餘善心。不名等起。
<lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R081" n="0782a15"/>立量破云。住滅定心是等起善。加行善根所引發
<lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R081" n="0782a16"/>故。違自宗故。如餘善心。善心無間起三性心者。俱
<lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R081" n="0782a17"/>舍云。如欲界善心無間生九。謂自界四心色界二
<lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R081" n="0782a18"/>心。於入定時及續生時生善染心。無色界一。於續
<lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R081" n="0782b01"/>生位欲善無間生彼染心。不生彼善。以極遠故。及
<lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R081" n="0782b02"/>學無學等。旣善心能起三性心。如何善心由前等
<lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R081" n="0782b03"/>起。是加行善根所引發耶。故心是善。必由善根相
<lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R081" n="0782b04"/>應之力。攝論云。或復有執加行善根所引發故定
<lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R081" n="0782b05"/>心名善。不由善根相應之力。此與彼論由相應力
<lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R081" n="0782b06"/>心得成善安立相違。若爾。則此定心必與三善根
<lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R081" n="0782b07"/>相應。旣與善根相應。亦應必與受想相應。無異因
<lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R081" n="0782b08"/>故。故曰非無心所。若無心所。心亦應無。如是推求。
<lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R081" n="0782b09"/>眼等轉識於滅定位決定離身。其不離者。定是第
<lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R081" n="0782b10"/>八。以入滅定時。正爲止前散動眼等轉識。不爲止
<lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R081" n="0782b11"/>息極靜執持識故。問。入滅定時。唯滅散動轉識不
<lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R081" n="0782b12"/>滅極靜執持識者。亦有心定。何名無心。答。成業論
<lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R081" n="0782b13"/>云。心有二種。一集起心。無量種子集起處故。二種
<lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R081" n="0782b14"/>種心。所緣行相差別轉故。滅定等位。闕第二心。名
<lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R081" n="0782b15"/>無心位。如四足馬。闕一足故。亦名無足。滅定旣爾。
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0005a" n="0005a"/>
<lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R081" n="0782b16"/>無想應知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R081" n="0782b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0005a0201">又契經說心雜染故<note place="inline">至</note>唯此能持染淨種故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R081" n="0782b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0005a0301">十引染淨心。此總收前九章義。前九不出流轉還
<lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R081" n="0783a01"/>滅故。先引經證。次立第八心爲染淨本。先總明。以
<lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R081" n="0783a02"/>心爲本者。卽一切染淨有爲無爲法。皆以第八識
<lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R081" n="0783a03"/>爲根本。因心而生。依心住者。謂能執持諸種子故。
<lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R081" n="0783a04"/>與現行法爲所依故。卽變爲彼及爲彼依。卽前七
<lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R081" n="0783a05"/>現行。皆依第八識而住。受彼熏者。卽第八識受彼
<lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R081" n="0783a06"/>前七識熏。持彼種者。卽第八能持前七三性染淨
<lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R081" n="0783a07"/>種子。由此義故。故說第八爲染淨心。下分染淨。破
<lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R081" n="0783a08"/>無第八。先釋雜染。染法二種。卽惑業苦。煩惱卽惑。
<lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R081" n="0783a09"/>是十二緣中無明愛取三支。業卽行有二支。果卽
<lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R081" n="0783a10"/>是苦。卽識等五支幷生等二支。由惑發業。因業感
<lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R081" n="0783a11"/>果。惑業苦三。種類差別。種爲現行之因。現行爲種
<lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R081" n="0783a12"/>之果。若無第八持煩惱種。則有情三界九地往還
<lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R081" n="0783a13"/>無染心後。煩惱現行應無種子自然而生。如<g ref="#CB15106">鬱</g>頭
<lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R081" n="0783a14"/>藍弗生非非想<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a1701" n="0005a1701"/><anchor xml:id="beg0005a1701" n="0005a1701"/>已<anchor xml:id="end0005a1701"/>滅轉識。命終之後。墮飛貍身。上
<lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R081" n="0783a15"/>食林鳥。下噉淵魚。此等煩惱現行。皆應無因而生。
<lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R081" n="0783a16"/>以第八之外。餘心色不相應等法。皆無持種義故。
<lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R081" n="0783a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0005a2001" n="0005a2001"/><anchor xml:id="beg0005a2001" n="0005a2001"/>已<anchor xml:id="end0005a2001"/>滅未生之識旣非實有。亦無持種義故。若諸煩
<lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R081" n="0783a18"/>惱無因而生。則三乘無學。煩惱久<anchor xml:id="nkr_note_add_0005a2101" n="0005a2101"/><anchor xml:id="beg0005a2101" n="0005a2101"/>已<anchor xml:id="end0005a2101"/>斷盡。亦當無
<lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R081" n="0783b01"/>因皆得生起。此旣不然。彼云何爾。若無此識能持
<lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R081" n="0783b02"/>業果種子。則三界九地往還不斷。如披毛戴角針
<lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R081" n="0783b03"/>喉皷腹人天鬼畜諸業果報。亦應無因。以他識不
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0005b" n="0005b"/>
<lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R081" n="0783b04"/>能持種不能爲因故。如<g ref="#CB15106">鬱</g>頭藍弗初習定時。一念
<lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R081" n="0783b05"/>之瞋獲飛貍報。一念之瞋卽業果種。若無第八持
<lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R081" n="0783b06"/>此種者。此飛狸身卽應無因而得。豈<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b0301" n="0005b0301"/><anchor xml:id="beg0005b0301" n="0005b0301"/>但<anchor xml:id="end0005b0301"/>非非想天
<lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R081" n="0783b07"/>人不自保。卽佛阿羅漢亦不自保。入無餘依涅槃
<lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R081" n="0783b08"/>界<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b0501" n="0005b0501"/><anchor xml:id="beg0005b0501" n="0005b0501"/>已<anchor xml:id="end0005b0501"/>。三界業果還復應生。何以故。煩惱亦應無因
<lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R081" n="0783b09"/>生故。此煩惱。卽果上所起現行煩惱。如上食林鳥
<lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R081" n="0783b10"/>下噉淵魚之類。卽來業也。又行緣識下。以十二緣
<lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R081" n="0783b11"/>難破。若無此識持業果種。則行緣識應不得成。行。
<lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R081" n="0783b12"/>謂正感後世善惡之業。識。謂本識內親生當來異
<lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R081" n="0783b13"/>熟果攝。異熟識種識中業種。皆名識支。經說識支
<lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R081" n="0783b14"/>通能所引。業種識種俱名識故。旣無本識。無法能
<lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R081" n="0783b15"/>持業種識種。則行緣識決不得成。此旣不成。則結
<lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R081" n="0783b16"/>生染識亦不得成。以第六不能受熏。不持業種。旣
<lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R081" n="0783b17"/>無業種。誰生名色。問。結生相續起憎愛識。豈不由
<lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R081" n="0783b18"/>此行爲緣耶。答。結生引識。非行感故。無識持種。故
<lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R081" n="0784a01"/>無種識。設爾行感亦有何失。答。若爾。不名識緣名
<lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R081" n="0784a02"/>色。應說名色行爲緣故。名色與行時分相隔。無緣
<lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R081" n="0784a03"/>義故。瑜伽云。問。何因緣故。無明等諸有支。作如是
<lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R081" n="0784a04"/>次第說。答。諸愚癡者。要先愚於所應知事。次卽於
<lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R081" n="0784a05"/>彼發起邪行。由邪行故。令心顚倒。心顚倒故。結生
<lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R081" n="0784a06"/>相續。生相續故。諸根圓滿。根圓滿故。二受用境。受
<lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R081" n="0784a07"/>用境故。若躭著若希求。由希求故。於方覓時煩惱
<lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R081" n="0784a08"/>滋長。煩惱滋長故。發起後有愛非愛業。由所起業
<lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R081" n="0784a09"/>滋長力故。於五趣生死中苦果生。苦果生<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b2401" n="0005b2401"/><anchor xml:id="beg0005b2401" n="0005b2401"/>已<anchor xml:id="end0005b2401"/>。有老
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0005c" n="0005c"/>
<lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R081" n="0784a10"/>死等苦。謂內身變異所引老死苦。及境界變異所
<lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R081" n="0784a11"/>引憂歎熱惱之苦。是故世尊如是次第說十二支。
<lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R081" n="0784a12"/>行與名色旣非次第。時分懸隔。不得爲緣。此行緣
<lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R081" n="0784a13"/>識不成就故。後諸有支亦不得成。諸淸淨法下。次
<lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R081" n="0784a14"/>釋淸淨。淨法三種。謂世間淨道。出世淨道。轉依斷
<lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R081" n="0784a15"/>果。地前名世。地上名出世。異類卽異生類。淨法卽
<lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R081" n="0784a16"/>三賢十聖所脩證法。異生之類初發信心。起世出
<lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R081" n="0784a17"/>世二種淨法爲心後故。若無第八持二淨種。彼二
<lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R081" n="0784a18"/>淨道起卽無因。餘法持種前<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c0901" n="0005c0901"/><anchor xml:id="beg0005c0901" n="0005c0901"/>已<anchor xml:id="end0005c0901"/>破故。故攝論云。謂
<lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R081" n="0784b01"/>未離欲纏貪未得色纏心者。卽以欲纏善心。爲離
<lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R081" n="0784b02"/>欲纏貪故。勤脩加行。此欲纏加行心。與色纏心。不
<lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R081" n="0784b03"/>俱生滅。故非彼所熏。爲彼種子。不應道理。又色纏
<lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R081" n="0784b04"/>心。過去多生餘心間隔。不應爲今定心種子。唯無
<lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R081" n="0784b05"/>有故。是故成就色纏定心。一切種子異熟果識展
<lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R081" n="0784b06"/>轉傳來爲今因緣。加行善心爲增上緣。如是一切
<lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R081" n="0784b07"/>離欲地中如應當知。如是世間淸淨。若離一切種
<lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R081" n="0784b08"/>子異熟識。理不得成。若二淨道無因而生。則入無
<lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R081" n="0784b09"/>餘涅槃界<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1801" n="0005c1801"/><anchor xml:id="beg0005c1801" n="0005c1801"/>已<anchor xml:id="end0005c1801"/>。彼二淨道還應復生。何以故。所依亦
<lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R081" n="0784b10"/>應無因生故。有漏所依。略有八種。一施設依。二攝
<lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R081" n="0784b11"/>受依。三住持依。四流轉依。五障礙依。六苦惱依。七
<lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R081" n="0784b12"/>適悅依。八後邊依。有餘依涅槃地。卽全取一最後
<lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R081" n="0784b13"/>邊依。除六攝事。流轉障礙。取餘一分。無餘依涅槃
<lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R081" n="0784b14"/>地。一切有漏餘依皆捨。二乘有爲無漏亦捨。如來
<lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R081" n="0784b15"/>雖有有爲無漏。而無一切有漏餘依。故亦說名無
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0006a" n="0006a"/>
<lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R081" n="0784b16"/>餘依地。故就分位建立門。則無心睡眠位。無心悶
<lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R081" n="0784b17"/>絕位。無想定位。無想生位。滅盡定位。及無餘依涅
<lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R081" n="0784b18"/>槃界位。皆得名無心地。若就眞實義門。則唯無餘
<lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R081" n="0785a01"/>依涅槃界中諸心皆滅。名無心地。餘位由無諸轉
<lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R081" n="0785a02"/>識故。假名無心。由第八識未滅盡故。名有心地。是
<lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R081" n="0785a03"/>無餘依涅槃地中異熟亦無。唯是大圓鏡智。豈有
<lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R081" n="0785a04"/>還生所依之理。又出世道必從本有無漏種生。若
<lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R081" n="0785a05"/>無第八持法爾種。則最初生起出世道心。應不得
<lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R081" n="0785a06"/>有。問云。有漏種子亦可生出世道。何必法爾無漏
<lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R081" n="0785a07"/>種子。答。有漏無漏二類各別。有漏種不生無漏故。
<lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R081" n="0785a08"/>問。雖非本有無漏種子。亦是新熏聞所成種。何謂
<lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R081" n="0785a09"/>類別而非彼因。答。無因而生。非識種故。謂諸有情
<lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R081" n="0785a10"/>無始時來有無漏種。不由熏習。法爾成就。後勝進
<lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R081" n="0785a11"/>位。熏令增長。無漏法起。以此爲因。無漏起時。復熏
<lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R081" n="0785a12"/>成種。聞熏所成。無淨種生。故非識中出世道種。旣
<lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R081" n="0785a13"/>無種子。則初不應生出世道。後亦不能生出世果。
<lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R081" n="0785a14"/>是則三乘道果。皆成斷滅。此上言二淨道。此下言
<lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R081" n="0785a15"/>斷果。轉依斷果。因斷煩惱。方得成滿。若無此識持
<lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R081" n="0785a16"/>煩惱種。卽皆散失。誰爲所斷乎。謂淨道起時。明來
<lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R081" n="0785a17"/>暗謝。智起惑亡。煩惱種現。俱非有故。斷果之名。由
<lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R081" n="0785a18"/>此立耳。問。道相應心。應持彼種。何煩第八。立量答
<lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R081" n="0785b01"/>云。道相應心不持彼種。自性相違故。喩如涅槃。過
<lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R081" n="0785b02"/>去未來得非得等不相應行。非實有故。不能持種。
<lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R081" n="0785b03"/>若除異熟。餘法持種。理不成故。旣無種子。惑智亦
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0006b" n="0006b"/>
<lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R081" n="0785b04"/>無。惑智旣無。依誰由誰而立斷果。故知惑由此斷。
<lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R081" n="0785b05"/>智依此生。果依此立。生死因。解脫本。盡在乎此。是
<lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R081" n="0785b06"/>則第八爲染淨根本明矣。若謂斷果不由第八而
<lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R081" n="0785b07"/>立。由出世道力一現前時。遮礙後惑不得續生。假
<lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R081" n="0785b08"/>立斷果者。則初見道時。便應遮礙後惑不生。不勞
<lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R081" n="0785b09"/>脩進卽成無學。後諸煩惱。皆永不生。以無異熟持
<lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R081" n="0785b10"/>種子故。許有第八。一切皆成。故知別有第八能持
<lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R081" n="0785b11"/>染淨種子。如上廣引經論。共立第八本識。眞如一
<lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R081" n="0785b12"/>心。廣大無邊。體性微細。顯心原而無外。包性相以
<lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R081" n="0785b13"/>該通。擅持種之名。作總報之主。建有情之體。立涅
<lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R081" n="0785b14"/>槃之因。居初位而總號賴耶。處極果而唯稱無垢。
<lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R081" n="0785b15"/>備本後之智地。成自他之利門。隨有執無執而立
<lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R081" n="0785b16"/>多名。據染緣淨緣而作衆體。孕一切而如木虗包
<lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R081" n="0785b17"/>納。現萬法而似大地發生。則何法不收。無門不入。
<lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R081" n="0785b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0006b1501" n="0006b1501"/><anchor xml:id="beg0006b1501" n="0006b1501"/>但<anchor xml:id="end0006b1501"/>以迷一眞之解。作第二之觀。初因覺明能了之
<lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R081" n="0786a01"/>心。發起內外塵勞之相。於一圓湛。柝出根塵。聚內
<lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R081" n="0786a02"/>四大爲身。分外四大爲境。內以識情爲垢。外因想
<lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R081" n="0786a03"/>相成塵。無念而境觀一如。有想而眞成萬別。若能
<lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R081" n="0786a04"/>心融法界。境豁眞空。幻翳全消。一道明現。可謂裂
<lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R081" n="0786a05"/>迷途之緻網。抽覺戶之重關。<g ref="#CB15151">惛</g>夢醒而大覺常明。
<lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R081" n="0786a06"/>狂性歇而本頭自現。通上二顯正理竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R081" n="0786a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0006b2201">證此識有理趣無邊<note place="inline">至</note>諸有智人應深信受。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R081" n="0786a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0006b2301">三總結。通上初能變竟。</p>
<lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R081" n="0786a09"/><p xml:id="pX51p0006b2401">下二能變分三。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0006c" n="0006c"/>
<lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R081" n="0786a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0006c0101">如是<anchor xml:id="nkr_note_add_0006c0101" n="0006c0101"/><anchor xml:id="beg0006c0101" n="0006c0101"/>已<anchor xml:id="end0006c0101"/>說初能變相第二能變其相云何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R081" n="0786a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0006c0201">一結前標問。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R081" n="0786a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0006c0301">頌曰次第二能變<note place="inline">至</note>阿羅漢滅定出世道無有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R081" n="0786a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0006c0401">二天親第五。六。七三頌。有十門。一釋名門。卽首二
<lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R081" n="0786a14"/>句。二所依門。卽依彼轉。三所緣門。卽緣彼四體性
<lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R081" n="0786a15"/>門。卽思量爲性。五行相門。卽思爲量相。六染俱門。
<lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R081" n="0786a16"/>卽四煩惱等三句。七餘相應門。卽及餘觸等俱。八
<lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R081" n="0786a17"/>三性門。卽有覆無記攝。九界繫門。卽隨所生所繫。
<lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R081" n="0786a18"/>十伏斷門。卽末二句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R081" n="0786b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0006c1001">論曰次初異熟能變識後<note place="inline">至</note>或欲顯此與彼意識爲
<lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R081" n="0786b02"/>近所依故但名意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R081" n="0786b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0006c1201">三廣釋頌意。分三。一正釋頌意。二別釋差別。三證
<lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R081" n="0786b04"/>有識體。今初正釋頌意分八。一釋名。卽第一門也。
<lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R081" n="0786b05"/>首二句。釋頌中次字。此二能變。卽是意識。聖敎別
<lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R081" n="0786b06"/>名末那者。末那。此翻染汚。與四煩惱恒共相應。雜
<lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R081" n="0786b07"/>染所依故。餘識皆有染汚。而獨此名染汚者。以恒
<lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R081" n="0786b08"/>審思量勝餘識故。恒者不間斷。審者決定執我法
<lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R081" n="0786b09"/>故。問。第八亦無間斷。第六決定有思量。何劣於第
<lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R081" n="0786b10"/>七耶。曰。有四句。一恒而非審。卽第八恒無間斷。不
<lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R081" n="0786b11"/>審思量我法故。二審而非恒。卽第六雖審思量。而
<lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R081" n="0786b12"/>有間斷故。前五俱非。非恒非審。第七俱攝。而恒審。
<lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R081" n="0786b13"/>故獨勝也。恒言第七相應立號。謂四惑也。設問云
<lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R081" n="0786b14"/>此名意識。第六亦名意識。有何分別。故答云。此持
<lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R081" n="0786b15"/>業釋。彼依主釋。故自不同。此識體上親持恒審思
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0007a" n="0007a"/>
<lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R081" n="0786b16"/>量業用。故識卽是意名爲意識。如藏識名。識者是
<lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R081" n="0786b17"/>體。藏者業用。用能顯體。體能持業。藏卽識故。名爲
<lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R081" n="0786b18"/>藏識。持業釋也。第六識者。以意爲根。識依根起。所
<lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R081" n="0787a01"/>依爲主。如眼識等。擧眼之主以表於識。卽眼之識。
<lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R081" n="0787a02"/>故名眼識。依主釋也。量云。末那意識是持業釋。識
<lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R081" n="0787a03"/>卽意故。喩如藏識。第六意識是依主釋。識異意故。
<lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R081" n="0787a04"/>如眼識等。然聖敎中恐二識一名。混濫無別。故於
<lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R081" n="0787a05"/>第七但立意名而去識字。以別於第六也。又標意
<lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R081" n="0787a06"/>名。爲揀別第八第六。爲不如第八心能積集故。不
<lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R081" n="0787a07"/>如第六識能了別故。或顯此識與第六爲根故。故
<lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R081" n="0787a08"/>去識名。單名意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R081" n="0787a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0007a1201">依彼轉者顯此所依<note place="inline">至</note>恒依彼識取所緣故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R081" n="0787a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0007a1301">二釋所依。卽第二門也。首二句。提出所依二字。彼
<lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R081" n="0787a11"/>卽第八。言七以八爲俱有依者。聖敎說第七唯依
<lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R081" n="0787a12"/>藏識故。問。七依第八。爲依現行。爲依種耶。一師言。
<lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R081" n="0787a13"/>第七依藏識種子爲俱有依。不依現行。以彼執第
<lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R081" n="0787a14"/>八種子爲自內我。亦恒亦審。無間斷故。不依現行
<lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R081" n="0787a15"/>方得生故。一師言。第七以彼藏識種子現行俱爲
<lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R081" n="0787a16"/>所依。以彼第七雖無間斷。然亦有時轉變改易。以
<lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R081" n="0787a17"/>能熏轉識之所熏故。必假現行識爲俱有依方得
<lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R081" n="0787a18"/>生故。轉。謂流轉。流是相續義。轉是生起義。謂依第
<lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R081" n="0787b01"/>八或種或現。相續起義。顯此第七恒依第八取爲
<lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R081" n="0787b02"/>所緣境故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R081" n="0787b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0007a2401">諸心心所皆有所依<note place="inline">至</note>名有所依非所餘法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0007b" n="0007b"/>
<lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R081" n="0787b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0007b0101">此下廣釋所依。分二。初總釋。次別釋。今初。謂八種
<lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R081" n="0787b05"/>識及諸心所。生必有依。然爲三種。一因緣依者。對
<lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R081" n="0787b06"/>果得名。因卽是緣。卽不取因由之義。此因是果之
<lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R081" n="0787b07"/>所依故。卽現行名果。能生種子名因緣。又因者是
<lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R081" n="0787b08"/>現行果之因。緣者。卽此因有親生現行果之用。名
<lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R081" n="0787b09"/>緣。此因緣依與因緣何別。答。依狹。緣寬。若因緣。卽
<lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R081" n="0787b10"/>有三義。一種生種。二種生現。三現熏種。若因緣依
<lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R081" n="0787b11"/>止惟取種生現一義。是眞因緣依。若現熏種種生
<lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R081" n="0787b12"/>種。但名因緣。不得名依。以是異念因果故。卽前念
<lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R081" n="0787b13"/>無住非依。定須種現同時。方名依也。問。且如現熏
<lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R081" n="0787b14"/>種亦是同念因果。何不爲依。答。現熏種雖同念。然
<lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R081" n="0787b15"/>又闕因沈隱果顯現義。亦非因緣依。故知唯取眞
<lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R081" n="0787b16"/>因緣義名依。都具三義。方名因緣依。一是主。卽種
<lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R081" n="0787b17"/>是主。是簡現生現。二因沈隱。果顯現。卽簡現熏種。
<lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R081" n="0787b18"/>三因果同時。卽簡種生種。問。此種子爲因緣依體
<lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R081" n="0788a01"/>者。取何法爲能依。答。諸有爲法皆託此依。卽一切
<lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R081" n="0788a02"/>有爲緣生法。色之與心。皆須託自種爲依。有此種
<lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R081" n="0788a03"/>故。一切色心現行方始得生。離自因緣必不生故。
<lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R081" n="0788a04"/>意云心現。若親自心。種必不生。色法亦爾。二增上
<lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R081" n="0788a05"/>緣依者。若增上緣卽寬。謂通有力無力及踈增上。
<lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R081" n="0788a06"/>若爲依卽狹。唯取有力及親增上。以五色根幷意
<lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R081" n="0788a07"/>根處。唯此內六處爲增上依體。卽簡外六處。以外
<lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R081" n="0788a08"/>六處望心心所法。但爲增上緣。卽不得爲依體。又
<lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R081" n="0788a09"/>唯取同時八識心王爲意根處。以意根處緣得八
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0007c" n="0007c"/>
<lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R081" n="0788a10"/>箇識故。若是等無間意。卽自爲一依。故不取。卽此
<lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R081" n="0788a11"/>增上依須具三義。一有力。二親。三內。其外六處。以
<lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R081" n="0788a12"/>不具三義。但爲緣。非依。若能依法。卽諸心心所皆
<lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R081" n="0788a13"/>託此依。言諸心心所者。卽簡色不相應行無爲後
<lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R081" n="0788a14"/>三位。皆無增上依。問。其一切心心所法。若無內六
<lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R081" n="0788a15"/>處時。亦得轉否。答。離俱有根。必不轉故。意云。若無
<lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R081" n="0788a16"/>所依根時。其心心所定不得轉。三等無間緣依者。
<lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R081" n="0788a17"/>等無間依卽狹。唯取心王。心王有主義故。若四緣
<lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R081" n="0788a18"/>中等無間緣卽寬。雙通心心所。爲前念心王有力。
<lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R081" n="0788b01"/>能引生後念一聚心心所法名等。以力用齊等故。
<lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R081" n="0788b02"/>無自類爲間隔。名無間。問。此依以何爲體。答。以前
<lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R081" n="0788b03"/>念八識心王總名等無間。此是依體。卽前念心王
<lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R081" n="0788b04"/>與後念心心所爲依。問。前念心法<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1301" n="0007c1301"/><anchor xml:id="beg0007c1301" n="0007c1301"/>已<anchor xml:id="end0007c1301"/>滅無體。何得
<lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R081" n="0788b05"/>爲依。答。彼先滅時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1401" n="0007c1401"/><anchor xml:id="beg0007c1401" n="0007c1401"/>已<anchor xml:id="end0007c1401"/>於今識爲開導故<note place="inline">此後章語</note>。卽現
<lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R081" n="0788b06"/>在一念有行後功能以爲法體。非取過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1501" n="0007c1501"/><anchor xml:id="beg0007c1501" n="0007c1501"/>已<anchor xml:id="end0007c1501"/>滅無
<lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R081" n="0788b07"/>體法爲依。問。其前念心王有引後力用名爲依者。
<lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R081" n="0788b08"/>未審將何法爲能依。答。諸心心所皆託此依。卽一
<lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R081" n="0788b09"/>切心心所法起。定能須託此前滅意爲依方起。問。
<lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R081" n="0788b10"/>諸心心所。若不依前滅心王。亦得起否。答。離開導
<lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R081" n="0788b11"/>根必不起故。意云。心心所若不得前念心王爲開
<lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R081" n="0788b12"/>闢引導。卽無因得起。問。心法四緣生。何故三緣別
<lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R081" n="0788b13"/>立爲依。所緣緣不爾。答。三緣有常義主義。故亦緣
<lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R081" n="0788b14"/>亦依。所緣緣皆有常義。闕主義。故但爲緣不爲依
<lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R081" n="0788b15"/>也。然此三依。言生。轉。起。別相云何。生約依種辨體
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0008a" n="0008a"/>
<lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R081" n="0788b16"/>而生。轉約隨順與力令轉。起約由前開路令後得
<lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R081" n="0788b17"/>起。此三別相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R081" n="0788b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0008a0301">初種子依有作是說<note place="inline">至</note>定各別有種子所依。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R081" n="0789a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0008a0401">次別釋分三。一種子依。卽因緣依。集論二卷。有二
<lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R081" n="0789a02"/>十四種<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0501" n="0008a0501"/><anchor xml:id="beg0008a0501" n="0008a0501"/>已<anchor xml:id="end0008a0501"/>生。十二有種<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0502" n="0008a0502"/><anchor xml:id="beg0008a0502" n="0008a0502"/>已<anchor xml:id="end0008a0502"/>生。十三無種<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0503" n="0008a0503"/><anchor xml:id="beg0008a0503" n="0008a0503"/>已<anchor xml:id="end0008a0503"/>生。說者
<lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R081" n="0789a03"/>遂取此十三<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0601" n="0008a0601"/><anchor xml:id="beg0008a0601" n="0008a0601"/>已<anchor xml:id="end0008a0601"/>生爲種滅現生之證。種與芽等不
<lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R081" n="0789a04"/>俱有故。此約外種子望於莖等爲能引因。非望芽
<lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R081" n="0789a05"/>等爲能生因。有義彼說下。卽正義也。彼卽集論。集
<lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R081" n="0789a06"/>論所說無種<anchor xml:id="nkr_note_add_0008a0901" n="0008a0901"/><anchor xml:id="beg0008a0901" n="0008a0901"/>已<anchor xml:id="end0008a0901"/>生。乃依前種引生後種。是種生種。
<lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R081" n="0789a07"/>故有前後。非謂種滅而後果生也。外種生芽。乃世
<lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R081" n="0789a08"/>俗種。以喩勝義。豈極成之論哉。然則當以何喩耶。
<lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R081" n="0789a09"/>曰。如燈炷生焰。燈<g ref="#CB08504">𦦨</g>燒炷。同時更互而爲因果。焰
<lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R081" n="0789a10"/>喩現行。炷喩種子。種生現行。現行熏種。同一時中
<lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R081" n="0789a11"/>互爲因故。然種子自類。雖是因緣。前後相生因果
<lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R081" n="0789a12"/>不俱。以異時故。若種生現。現生種。決定。同時。下引
<lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R081" n="0789a13"/>論雙證二因。彼論意說。諸種子法。引生自類。亦生
<lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R081" n="0789a14"/>現果。說自性言。顯種自類前爲後因。因果不俱。說
<lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R081" n="0789a15"/>他性言。顯種與現互爲因義。因果俱有。又引攝論
<lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R081" n="0789a16"/>獨證種現相生。必俱時有。設有處言種果不俱。有
<lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R081" n="0789a17"/>前後者。皆是隨機轉變方便之談。非實論也。如是
<lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R081" n="0789a18"/>八識下。結成前義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R081" n="0789b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0008a2201">次俱有依有作是說<note place="inline">至</note>亦依能熏餘如前說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R081" n="0789b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0008a2301">二俱有依。俱有者。根識同時。名俱有也。卽所依與
<lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R081" n="0789b03"/>能依俱時而有。先三師異計。後護法正義。第一師
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0008b" n="0008b"/>
<lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R081" n="0789b04"/>執眼等五識皆以第六意識爲俱有依。以五識現
<lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R081" n="0789b05"/>起時。必有同時意識故。不許前五以五根爲俱有
<lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R081" n="0789b06"/>依。彼計五根卽是識種故。二十唯識頌。言識從自
<lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R081" n="0789b07"/>種生者。卽五識自證分現行各從五識自種而生。
<lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R081" n="0789b08"/>將五識自種便爲五根。言似境相而轉者。卽五識
<lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R081" n="0789b09"/>自證分從自種生<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0601" n="0008b0601"/><anchor xml:id="beg0008b0601" n="0008b0601"/>已<anchor xml:id="end0008b0601"/>。而能變似二分現。其所變見
<lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R081" n="0789b10"/>分。說名五識。所變相分似外境現。說名五境。此是
<lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R081" n="0789b11"/>假將五識種子爲五根。答經部師。以經部許有種
<lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R081" n="0789b12"/>子故。說者引此以證<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0901" n="0008b0901"/><anchor xml:id="beg0008b0901" n="0008b0901"/>己<anchor xml:id="end0008b0901"/>五根卽種之義。觀所緣緣
<lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R081" n="0789b13"/>論頌云。識上色功能。名五根應理者。以能發識。比
<lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R081" n="0789b14"/>知有根。此但功能。無色可對。假說爲色。故本識上
<lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R081" n="0789b15"/>五色功能。名眼等根。亦不違理。以能發識。功能勝
<lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R081" n="0789b16"/>故。功能與境色。無始互爲因。此根功能與前境色。
<lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R081" n="0789b17"/>從無始際展轉爲因。謂此功能至成熟位。生現識
<lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R081" n="0789b18"/>上五內境色。此內境色。復能引起異熟識上五根
<lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R081" n="0790a01"/>功能。說者引此以證前五識無眼等五根爲俱有
<lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R081" n="0790a02"/>依。兩釋頌意及第七八識皆無俱有依。其說皆謬。
<lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R081" n="0790a03"/>第六意識以第七爲俱有依。義亦未足。第二師破
<lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R081" n="0790a04"/>之云。六根六塵及六種識成十八界。各別有種。生
<lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R081" n="0790a05"/>各現行。諸聖敎中處處說之。若以識種爲五根者。
<lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R081" n="0790a06"/>十八界種應成雜亂。以彼色心互相生故。殊不知
<lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R081" n="0790a07"/>色有色種。心有心種。色心二種不互相生。豈有色
<lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R081" n="0790a08"/>種能生識哉。違敎一也。若五色根卽五識種。各各
<lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R081" n="0790a09"/>能生相見二分。爲執相分種爲眼等根耶。爲執見
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0008c" n="0008c"/>
<lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R081" n="0790a10"/>分種爲眼等根耶。若見分種爲眼等根者。則眼等
<lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R081" n="0790a11"/>根是識蘊攝。若相分種是眼等根者。則眼等根是
<lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R081" n="0790a12"/>外處攝。許則便違聖敎說眼等根是色蘊攝而非
<lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R081" n="0790a13"/>識蘊。是內處攝而非外處。若以理推。則五根有一
<lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R081" n="0790a14"/>分生識功能。假名種子。非親生種。違敎二也。聖敎
<lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R081" n="0790a15"/>說五色根增上緣攝。若卽五識種者。應是因緣而
<lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R081" n="0790a16"/>非增上。違敎三也。聖敎說欲界一地具有八種識。
<lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R081" n="0790a17"/>色界初禪一地。只有六識與鼻舌一識。二禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0008c0801" n="0008c0801"/><anchor xml:id="beg0008c0801" n="0008c0801"/>已<anchor xml:id="end0008c0801"/>上
<lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R081" n="0790a18"/>乃至無色界。唯有後二識。無前五識。然凡種子。皆
<lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R081" n="0790b01"/>通三界。現行則有起與不起。若鼻舌根卽二識種
<lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R081" n="0790b02"/>二識唯欲界繫。則應鼻舌二根唯欲界繫。不應通
<lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R081" n="0790b03"/>色界繫。以根種如現識故。今二根旣通色界。則應
<lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R081" n="0790b04"/>鼻舌二識亦通色界。以現識如根種故。若眼耳身
<lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R081" n="0790b05"/>根卽三識種。則應眼耳身根唯二地繫。不應通上
<lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R081" n="0790b06"/>三地。以根種如現識故。今根旣通五地。則應三識
<lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R081" n="0790b07"/>亦通五地。以現識如根種故。違敎四也。聖敎言五
<lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R081" n="0790b08"/>色根無記性攝。而五識種乃通善惡。今根卽種。亦
<lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R081" n="0790b09"/>應通善惡非唯無記。違敎五也。聖敎說五識種是
<lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R081" n="0790b10"/>第八識領以爲境。持令不散。而無攝爲自體。令生
<lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R081" n="0790b11"/>覺受二義。若五根者。具此四義。今五根旣是種子。
<lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R081" n="0790b12"/>應非第八執受。違敎六也。聖敎卽無末那爲第六
<lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R081" n="0790b13"/>識種之文。今五色根卽五識種。則意識種卽是末
<lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R081" n="0790b14"/>那。爲意識以末那爲根法。與眼等識以眼等爲根。
<lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R081" n="0790b15"/>同一法故。違敎七也。又瑜伽論說眼等識悉具三
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0009a" n="0009a"/>
<lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R081" n="0790b16"/>依。若五色根卽五識種。卽唯有因緣依。等無間緣
<lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R081" n="0790b17"/>依。而缺增上緣依。違敎八也。又諸聖敎說眼等根
<lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R081" n="0790b18"/>皆通現種。瑜伽論亦云皆以現行及種子二法爲
<lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R081" n="0791a01"/>眼等根。由本熏時。心變似色。從熏時爲名。今執唯
<lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R081" n="0791a02"/>是種子。更無能熏現行。豈成根義。違敎九也。有代
<lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R081" n="0791a03"/>爲救者云。前言五色根爲種者。是異熟識中能感
<lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R081" n="0791a04"/>五識增上業種名五色根。非是親生種子。言增上
<lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R081" n="0791a05"/>業者。卽前五識善惡所熏異熟習氣。能感當來異
<lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R081" n="0791a06"/>熟果攝無記五識。卽如有情一切工巧智。能造世
<lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R081" n="0791a07"/>間種種器具者。亦此業攝。如眼識有此工巧智種。
<lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R081" n="0791a08"/>後時眼識現行。便能造作種種器具。故以業種爲
<lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R081" n="0791a09"/>五色根。作增上依。助生五識。非是將五色根作親
<lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R081" n="0791a10"/>因緣。爲能生五識之種子也。若以增上業種爲根。
<lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R081" n="0791a11"/>旣合唯識根唯自種。亦契緣論卽色功能。又順瑜
<lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R081" n="0791a12"/>伽三依皆具。第二師破云。業通善惡。根唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>五記。若
<lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R081" n="0791a13"/>以業種爲根。根亦應通善惡。非唯無記。卽前第五
<lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R081" n="0791a14"/>違敎也。又五色根應非執受。增上業種無執受故。
<lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R081" n="0791a15"/>卽前第六違敎也。又五色根應非色蘊。應非內處。
<lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R081" n="0791a16"/>以業種非色蘊。非內處故。卽前第二違敎也。鼻舌
<lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R081" n="0791a17"/>二識。如增上業種應通二地。眼耳身三識。如增上
<lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R081" n="0791a18"/>業種。應通三地。卽前第四違敎也。旣感五識業爲
<lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R081" n="0791b01"/>五根。應感意識業是末那。卽前第七違敎也。五根
<lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R081" n="0791b02"/>旣是增上業種。卽無因緣種生現現熏種義。聖敎
<lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R081" n="0791b03"/>不應說通現種。卽前第九違敎也。又應眼等不名
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0009b" n="0009b"/>
<lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R081" n="0791b04"/>色根。以彼業種非色法故。又若五識皆業所感。則
<lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R081" n="0791b05"/>應一向無記性攝<note place="inline">以無能招記性業故</note>。不應復通善染二性。
<lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R081" n="0791b06"/>三性五識旣非業感。應無眼等爲俱有依。識通善
<lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R081" n="0791b07"/>惡。根可無記。無是理故。彼但爲救第八違敎。而犯
<lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R081" n="0791b08"/>一切違敎。豈爲善救哉。於是立自義云。又諸聖敎。
<lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R081" n="0791b09"/>處處皆說阿賴耶識。變似根身器世界等。如何汝
<lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R081" n="0791b10"/>等撥無色根爲俱有依耶。且汝旣許眼等五識能
<lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R081" n="0791b11"/>變似色聲等爲相分境。而不許眼等五根藏識所
<lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R081" n="0791b12"/>變。是許子能生孫而不許父能生子也何異。旣迷
<lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R081" n="0791b13"/>眼等不從識變。而又謬執眼等是增上業種。豈不
<lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R081" n="0791b14"/>深違敎理。問云。若爾。何故前二伽他中。一說種子
<lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R081" n="0791b15"/>爲五根。一說功能爲五根。答。此正爲外道小乘定
<lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R081" n="0791b16"/>離識外實有色根。故說藏識所變似眼等根。此似
<lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R081" n="0791b17"/>根上有一分生識之用。假名種子。及色功能。故曰
<lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R081" n="0791b18"/>色從自種生。又云識上色功能。名五根應理。非謂
<lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R081" n="0792a01"/>色根卽是感五識之增上業種也。故知極成五根
<lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R081" n="0792a02"/>爲五識俱有依。下又出第六明了意識以前五識
<lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R081" n="0792a03"/>爲俱有依。以彼起時。必與五識俱起故。若彼不依
<lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R081" n="0792a04"/>前五。前五亦不依彼。彼此相依。勢力等故。下又出
<lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R081" n="0792a05"/>第七以第八爲俱有依。前師云。第七八識無別此
<lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R081" n="0792a06"/>依。恒相續轉。勢力勝故。故此通云。第七雖無間斷。
<lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R081" n="0792a07"/>至菩薩見道位。六七分別頓盡。至脩道位。六七俱
<lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R081" n="0792a08"/>生漸漸除滅。亦有轉易。旣有轉易。應如六識有俱
<lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R081" n="0792a09"/>有依。若第七無俱有依。不名轉識。便違聖敎。故許
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0009c" n="0009c"/>
<lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R081" n="0792a10"/>第八現行爲俱有依。下引瑜伽證成八爲七依。七
<lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R081" n="0792a11"/>爲六依。又出論意云。彼瑜伽言第七以現行藏識
<lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R081" n="0792a12"/>爲俱有依。不依藏識種子。是亦不當以種爲根。若
<lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R081" n="0792a13"/>言第七無俱有依。彼論應言有藏識故意識得轉。
<lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R081" n="0792a14"/>不應言有藏識故得有末那。末那爲依意識得轉。
<lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R081" n="0792a15"/>由此論意。則彼所說以種爲根。及第七無俱有依。
<lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R081" n="0792a16"/>敎理兩違。是故下。斷定。謂前五二依。缺染淨根本。
<lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R081" n="0792a17"/>第六一依。闕根本。第七一依。第八無依。故曰前五
<lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R081" n="0792a18"/>二六一。七一八無依。此師雖補出第七有俱有依。
<lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R081" n="0792b01"/>第三師又補出第八現行種子皆有俱有依。故先
<lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R081" n="0792b02"/>斥彼究理不盡。次復破云。第八與餘同一識性。餘
<lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R081" n="0792b03"/>旣有俱有依。如何第八獨無耶。旣七八二識恒時
<lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R081" n="0792b04"/>俱轉更互爲依。則第八定有俱有依。汝何不立。此
<lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R081" n="0792b05"/>正義也。第二計云。旣許第八現行識卽爲第八識
<lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R081" n="0792b06"/>中種依。則第八識種亦應許依第八現識。此卽正
<lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R081" n="0792b07"/>當後第四義令心心所取自所緣簡中矣。第三計
<lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R081" n="0792b08"/>云。異熟識種旣依前七能熏而生而長而住。則異
<lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R081" n="0792b09"/>熟識種亦應以前七能熏爲俱有依。此卽正當第
<lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R081" n="0792b10"/>一決定簡中第三所簡矣。第四計五色根爲第八
<lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R081" n="0792b11"/>識所依。又異熟識有色界中依色根轉。以能執受
<lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R081" n="0792b12"/>色根故。旣異熟依色根轉。汝何不立爲俱有依。下
<lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R081" n="0792b13"/>引經證成第八遍依色根。次引瑜伽明前六不遍
<lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R081" n="0792b14"/>依。次立量以顯第八遍依。量云。眼等六識是有法。
<lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R081" n="0792b15"/>不能執受有色根身是宗。因云不徧依止各別依
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0010a" n="0010a"/>
<lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R081" n="0792b16"/>故。若異熟識不徧依止有色諸根。則與六識爲同
<lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R081" n="0792b17"/>法故。應如六識非能執受。若執異熟爲能執受而
<lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R081" n="0792b18"/>不徧依有色根身。則所立因有不定失。以執受非
<lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R081" n="0793a01"/>執受二宗共一因故。此卽正當第一決定簡中第
<lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R081" n="0793a02"/>二所簡矣。藏識若現起者。必以第七爲俱有依。此
<lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R081" n="0793a03"/>結第一計。此計爲正。無所簡別。在有色界亦依色
<lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R081" n="0793a04"/>根。卽以色根爲俱有依。此結第四計。若第八識種
<lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R081" n="0793a05"/>子。定以異熟爲俱有依。卽第八現識。此結第二計。
<lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R081" n="0793a06"/>初熏習位亦依能熏前七現識。此結第三計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R081" n="0793a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0010a1001">有義前說皆不應理<note place="inline">至</note>若作是說妙符理敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R081" n="0793a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0010a1101">此護法正義。謂前所執。皆由未了依與所依一者
<lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R081" n="0793a09"/>差別。而混言之。言依。卽廣攝一切有生滅法。王臣
<lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R081" n="0793a10"/>俱該。若言所依卽狹。獨具決定等四義故。如王非
<lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R081" n="0793a11"/>臣。故不同也。立量云。一切生滅諸所仗託。皆說爲
<lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R081" n="0793a12"/>依。互相依故。如王與臣。所依四義。今當詳辯。云何
<lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R081" n="0793a13"/>四義。曰。一決定。二有境。三爲主。四令心心所取自
<lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R081" n="0793a14"/>所緣。方名所依。此四依各有所簡。且第一義者。若
<lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R081" n="0793a15"/>法決定。此正簡將前五識與第六識作不定依。夫
<lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R081" n="0793a16"/>爲所依者。且須決定有。方得。今有第六時。不決定
<lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R081" n="0793a17"/>有前五故。亦簡將五色根與第八爲依。亦是不定
<lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R081" n="0793a18"/>有。如生無色界第八。卽無色根爲依。又簡將能熏
<lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R081" n="0793b01"/>七現與所熏種子爲生長依等。卽此能熏現識有
<lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R081" n="0793b02"/>間斷故。無決定義。問若有決定義便是所依者。卽
<lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R081" n="0793b03"/>如四大種。及命根。五塵等。及種子。皆有決定義。應
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0010b" n="0010b"/>
<lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R081" n="0793b04"/>是所依。有現行識時。必決定有種子故。答。將第二
<lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R081" n="0793b05"/>義簡。云有境。言有境者。卽有照境緣境功能。除心
<lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R081" n="0793b06"/>心所及五色根識。餘法皆非有境。今四大五塵命
<lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R081" n="0793b07"/>根等。雖有決定義。而闕有境義。故非所依。問。若具
<lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R081" n="0793b08"/>二義卽名所依者。且如徧行五數亦具決定有境
<lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R081" n="0793b09"/>二義。應與心心所爲所依。答。將第三義簡云爲主。
<lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R081" n="0793b10"/>今徧行五數雖有二義。闕主義故。亦非所依。問。若
<lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R081" n="0793b11"/>具三義便成所依者。且如第八識現行。望識中種
<lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R081" n="0793b12"/>子。亦有決定有境爲主三義。卽此等八識現行應
<lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R081" n="0793b13"/>與種子爲俱有依。答。將第四義簡云。令心心所取
<lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R081" n="0793b14"/>自所緣。卽令能依心心所緣取自所依家境。方成
<lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R081" n="0793b15"/>所依。今第八現行識。不能令種子取自所緣。故非
<lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R081" n="0793b16"/>所依。今第八識中種子無緣慮。不能取自所緣。故
<lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R081" n="0793b17"/>第八非種子所依。但爲依義。問。未審何法具此四
<lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R081" n="0793b18"/>義足。得名所依。答。爲五色根。及意處。卽此六處具
<lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R081" n="0794a01"/>前四義足。獨名所依。問。內六處爲俱有依。與六根
<lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R081" n="0794a02"/>體義何別。答。俱有依。唯取六處現行。不取種子。闕
<lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R081" n="0794a03"/>有境義故。若但言六根。卽通種現。又俱有依取所
<lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R081" n="0794a04"/>依義。若言六根。卽取生長義。各據勝以論。又若心
<lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R081" n="0794a05"/>心所法生時住時。卽具俱有依。若色法生時住時。
<lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R081" n="0794a06"/>但有因緣依卽得。定無俱有依。以色法無所緣故。
<lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R081" n="0794a07"/>自體不是能緣法故。又非心與心所互相爲依。以
<lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R081" n="0794a08"/>彼心所無主義故。然亦有處依與所依互相說者。
<lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R081" n="0794a09"/>皆是隨宜方便之談。非決定也。故能依所依有四
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0010c" n="0010c"/>
<lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R081" n="0794a10"/>句分別。一唯能依非所依。卽心所法。二唯所依非
<lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R081" n="0794a11"/>能依。卽內六處。三俱句。卽八識心王。四俱非。卽外
<lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R081" n="0794a12"/>色等。由此五識有四俱有依。謂五色根六七八識。
<lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R081" n="0794a13"/>卽五識各依自根。若後三識卽通與五識爲依。問。
<lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R081" n="0794a14"/>五色根六七八識四重所依各有何用。而言隨闕
<lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R081" n="0794a15"/>一種卽便不轉。答。謂一同境。二分別。三染淨。四根
<lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R081" n="0794a16"/>本等所依別故。言同境者。卽自五色根是。如眼根
<lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R081" n="0794a17"/>照靑色境時。眼識亦緣靑色境。以靑色境同。故名
<lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R081" n="0794a18"/>同境。乃至身根識亦爾。言分別者。卽第六識能與
<lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R081" n="0794b01"/>前五爲分別依。同緣境時。起分別故。此是第六自
<lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R081" n="0794b02"/>體與五識爲分別依。瑜伽論云。有分別。無分別。同
<lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R081" n="0794b03"/>緣現在境故。卽第六名有分別。前五名無分別。解
<lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R081" n="0794b04"/>深密經云。五識起時。定有意識同緣境。言染淨者。
<lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R081" n="0794b05"/>卽第七識。第七識能與五識爲染淨依。第七若在
<lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R081" n="0794b06"/>有漏位中。卽與五識爲染依。若成無漏時。卽與前
<lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R081" n="0794b07"/>五爲淨依。有此染淨依。前五方轉。若無卽不得生。
<lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R081" n="0794b08"/>言根本者。卽第八識。第八識與前五識爲根本依。
<lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R081" n="0794b09"/>前五識是枝條。又第八能持前五識種。種方生現。
<lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R081" n="0794b10"/>推功歸本。皆從第八識中成故。此第八。不唯與前
<lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R081" n="0794b11"/>五識爲根本依。亦與萬法爲根本。以能持萬法種
<lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R081" n="0794b12"/>故。於因果位中。第八皆爲根本。此四重依。各各不
<lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R081" n="0794b13"/>同。卽八識俱有所依。四種名義不同者。如眼等五
<lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R081" n="0794b14"/>識。卽同境等四種所依各有決定義。且如眼識。以
<lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R081" n="0794b15"/>眼根爲決定同境依。以決定共取一境故。餘四境
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0011a" n="0011a"/>
<lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R081" n="0794b16"/>與四根各決定取自境亦爾。以第六識爲決定分
<lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R081" n="0794b17"/>別依。以第七識爲決定染淨依。以第八識爲決定
<lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R081" n="0794b18"/>根本依。聖敎唯說依五根者。至近相順故。此會違
<lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R081" n="0795a01"/>也。謂對法第一。但言眼識依色根。會云不共者。眼
<lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R081" n="0795a02"/>根但爲眼識依故。非餘識依。餘四亦然。六七八識
<lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R081" n="0795a03"/>通餘識依。又必同境者。根必與識同緣境故。又近
<lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R081" n="0795a04"/>相順者。六七等識卽是遠故。是故五識定有四依。
<lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R081" n="0795a05"/>第六意識俱有所依。至近相順故。此條有三。初正
<lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R081" n="0795a06"/>明。次雖五識下。通外問。謂有問云。意識得五。緣境
<lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R081" n="0795a07"/>明了。何不亦用五識爲依。故答云。不定有故。意識
<lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R081" n="0795a08"/>不得五識之時能獨緣故。聖敎唯說依第七者下。
<lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R081" n="0795a09"/>會通餘敎。亦是對法。通亦有三。初明是彼染淨根
<lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R081" n="0795a10"/>故。二者六七同是轉識故。三多引意識起染汚執。
<lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R081" n="0795a11"/>故名相順。第七意識俱有所依。至此亦應爾。此明
<lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R081" n="0795a12"/>七八一俱依。謂七八更互爲俱有依也。所引伽陀。
<lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R081" n="0795a13"/>卽楞伽經。所引論。卽瑜伽論。三位。卽阿羅漢位。滅
<lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R081" n="0795a14"/>盡定位。出世道位。設有問云。論言藏識恒與末那
<lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R081" n="0795a15"/>俱時轉故。又說藏識恒依染汚。而却言三位無末
<lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R081" n="0795a16"/>那者何耶。故此通云。此依有覆染末那說。如言四
<lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R081" n="0795a17"/>位無阿賴耶。豈無淨八哉。八旣非無。七亦應爾。四
<lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R081" n="0795a18"/>位者。阿羅漢。獨覺。菩薩。與如來。爲四也。問。前云有
<lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R081" n="0795b01"/>色界中第八能執持身依色根轉。今不言依色根
<lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R081" n="0795b02"/>而言依第七者。何故。答。雖有色界亦依五根。而不
<lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R081" n="0795b03"/>定有。生無色界。則無色根爲所依故。此以決定第
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0011b" n="0011b"/>
<lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R081" n="0795b04"/>二義。簡前第四執也。問。色根雖不決定。而識種是
<lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R081" n="0795b05"/>決定。何故亦非所依。答。識種雖有決定一義。而無
<lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R081" n="0795b06"/>第二有境義。識種不能緣取自境。可與異熟爲依。
<lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R081" n="0795b07"/>不可與異熟爲所依。此以第四令心心所取自所
<lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R081" n="0795b08"/>緣一義。簡前第二執也。問。心所具上二義。應名所
<lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R081" n="0795b09"/>依。答。雖心所具有二義。而非爲主。以隨識故。故心
<lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R081" n="0795b10"/>所所依。隨識應說。如前五識有四所依。心所亦然。
<lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R081" n="0795b11"/>六識二所依。七八各一所依。心所亦然。復各加自
<lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R081" n="0795b12"/>相應心者。何等心所。隨何等心王也。末二句。結顯
<lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R081" n="0795b13"/>正義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R081" n="0795b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0011b1101">後開導依有義五識自他<note place="inline">至</note>皆不違理由前說故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R081" n="0795b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0011b1201">三開導依。卽等無間緣依。開者闢也。卽開闢處所。
<lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R081" n="0795b16"/>導謂導引。導引令生。卽前念心王臨滅時。開闢處
<lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R081" n="0795b17"/>所。引後念心心所令彼生起。卽後念心心所。託前
<lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R081" n="0795b18"/>念開導心王所依而生。名開導依。問。開導依有差
<lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R081" n="0796a01"/>別否。答。有三師故。謂難陀。安慧。護法。三師有異。問。
<lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R081" n="0796a02"/>三師不同。大意如何。答。難陀安慧。八識相望。互爲
<lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R081" n="0796a03"/>開導。護法。八識各自開導。此大意也。問。難陀安慧
<lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R081" n="0796a04"/>互開旣同。取理同否。答。不同。難陀以相續爲理。相
<lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R081" n="0796a05"/>續者與間斷者爲開導依。安慧以有力爲理。以有
<lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R081" n="0796a06"/>力者與無力者爲開導依。問。護法菩薩旣逈不同。
<lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R081" n="0796a07"/>以何爲理。答。三義爲理。一有緣法。二要爲主。三能
<lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R081" n="0796a08"/>作等無間緣。問。立理旣爾。開導如何。答。八識各類
<lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R081" n="0796a09"/>自爲開導。非互相望。此中有義。五識自它前後不
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0011c" n="0011c"/>
<lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R081" n="0796a10"/>相續。至<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0101" n="0011c0101"/><anchor xml:id="beg0011c0101" n="0011c0101"/>但<anchor xml:id="end0011c0101"/>以自類爲開導依。此難陀之文。一識爲
<lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R081" n="0796a11"/>自。餘識爲他。<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0201" n="0011c0201"/><anchor xml:id="beg0011c0201" n="0011c0201"/>已<anchor xml:id="end0011c0201"/>滅爲前。未生爲後。如眼識爲自。對
<lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R081" n="0796a12"/>耳等識爲他。以前五有間斷。第六無間斷故。前五
<lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R081" n="0796a13"/>唯以第六爲開導依。第六雖是前念引後念自無
<lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R081" n="0796a14"/>間斷。亦由前五引生。故兼自它爲開導依。此二義
<lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R081" n="0796a15"/>偏七八二識。自無間斷。不假他識引生。但以自類
<lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R081" n="0796a16"/>爲開導依。此義恰正。有義前說未有究理下。安慧
<lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R081" n="0796a17"/>難難陀之文。第一難云。汝言前五自他不續。唯用
<lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R081" n="0796a18"/>第六爲開導依者。如凡夫未自在位。可如所說。若
<lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R081" n="0796b01"/>自在位中。六根互用時。任運決定。不假尋思求索。
<lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R081" n="0796b02"/>彼五識身寧不相續。第二難云。若率爾遇境。可不
<lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R081" n="0796b03"/>相續。等流五識。豈不相續。謂緣境時有五種心。一
<lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R081" n="0796b04"/>率爾心。二尋求心。三決定心。四染淨心。五等流心。
<lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R081" n="0796b05"/>謂如耳識聞說諸字。有率爾尋求二心。然未定知
<lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R081" n="0796b06"/>諸字所屬。無決定心。次說行字。由先熏習連帶解
<lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R081" n="0796b07"/>生。有三心起。謂率爾。尋求。決定。以決定知諸字所
<lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R081" n="0796b08"/>屬一切行故。聞諸行字。雖知自性。然未知義。爲令
<lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R081" n="0796b09"/>知義。復說無字。但有二心。謂率爾尋求。未有決定。
<lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R081" n="0796b10"/>以未定知無字所屬。後說常字。由前字力。展轉熏
<lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R081" n="0796b11"/>習。連後字生。具起五心。如茲後時四字周圓。方能
<lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R081" n="0796b12"/>解義。此五心。初後通六識。中三唯意識。又前三唯
<lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R081" n="0796b13"/>無記。後二通善惡。又率爾五識後。必有尋求。尋求
<lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R081" n="0796b14"/>心後。或散或不散。散卽復起率爾識。不散卽起第
<lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R081" n="0796b15"/>三決定乃至等流。瑜伽云。作意勢力引生者。由四
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0012a" n="0012a"/>
<lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R081" n="0796b16"/>因故。一由欲力。若於是處心有愛著。心則於彼多
<lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R081" n="0796b17"/>作意生。二由念力。若於彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0201" n="0012a0201"/><anchor xml:id="beg0012a0201" n="0012a0201"/>已<anchor xml:id="end0012a0201"/>善取其相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0202" n="0012a0202"/><anchor xml:id="beg0012a0202" n="0012a0202"/>已<anchor xml:id="end0012a0202"/>極作想。
<lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R081" n="0796b18"/>心則於彼多作意生。三由境界力。若彼境界或極
<lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R081" n="0797a01"/>廣大。或極可意。正現在前。心則於彼多作意生。四
<lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R081" n="0797a02"/>由數習力。若於彼境界<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0501" n="0012a0501"/><anchor xml:id="beg0012a0501" n="0012a0501"/>已<anchor xml:id="end0012a0501"/>極串習。<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0502" n="0012a0502"/><anchor xml:id="beg0012a0502" n="0012a0502"/>已<anchor xml:id="end0012a0502"/>極諳悉。心卽
<lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R081" n="0797a03"/>於彼多作意生。若異此者。應於一所緣境。唯一作
<lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R081" n="0797a04"/>意。一切時生。又非五識身有二刹那相隨俱生。亦
<lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R081" n="0797a05"/>無展轉無間更互而生。又一刹那五識身生<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a0801" n="0012a0801"/><anchor xml:id="beg0012a0801" n="0012a0801"/>已<anchor xml:id="end0012a0801"/>。從
<lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R081" n="0797a06"/>此無間。必意識中第二決定心生。由此尋求決定
<lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R081" n="0797a07"/>二意識故。分別境界。或善或染等。今等流五識。旣
<lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R081" n="0797a08"/>爲決定染淨作意勢力引生。是則等流五識專注
<lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R081" n="0797a09"/>所緣善惡之境。無少頃離。如何不許多念相續。下
<lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R081" n="0797a10"/>引證前五不用第六引生。故瑜伽云。由眼識生。三
<lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R081" n="0797a11"/>心可得。如其次第。率爾。尋求。決定。初是眼識。二在
<lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R081" n="0797a12"/>意識。決定心後。方有染淨。此後乃有等流眼識善
<lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R081" n="0797a13"/>不善轉。而彼等流眼識。不由自分別力。全由決定
<lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R081" n="0797a14"/>染淨勢力。與此同時意識同趣一境。不趣餘境。以
<lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R081" n="0797a15"/>決定故。經爾所時。眼意二識或善或染相續而轉。
<lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R081" n="0797a16"/>如眼下。例同諸識。彼意下。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0012a1901" n="0012a1901"/><anchor xml:id="beg0012a1901" n="0012a1901"/>己<anchor xml:id="end0012a1901"/>意釋瑜伽。謂論主
<lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R081" n="0797a17"/>作如是說。定顯經爾所時眼意二識俱相續轉。旣
<lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R081" n="0797a18"/>曰俱相續轉。定無前後。是則有眼識時非無意識。
<lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R081" n="0797b01"/>非是意識引生前五。亦非前五引生第六。則汝以
<lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R081" n="0797b02"/>識互相續義。兩俱不成。第三難云。若非勝境。有不
<lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R081" n="0797b03"/>相續。若增盛境。寧不相續。何謂增盛境。曰。如炎熱
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0012b" n="0012b"/>
<lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R081" n="0797b04"/>地獄。何謂相續。曰。猛火熾然。逼奪身心。經一劫等
<lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R081" n="0797b05"/>燒煑不絕。此五識身理必相續。戲忘天。卽善道增
<lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R081" n="0797b06"/>盛境也。二增盛境。於五根門。應接不暇。豈有間斷
<lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R081" n="0797b07"/>不相續耶。下又引證前五不用第六引生。故瑜伽
<lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R081" n="0797b08"/>言。若此前念六識滅意。爲彼後念六識作等無間
<lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R081" n="0797b09"/>緣。卽施設此前滅意爲開導依。非謂互相引也。若
<lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R081" n="0797b10"/>汝執言五識前後定有意識爲開導依。彼論應言
<lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R081" n="0797b11"/>若此前念第六一識爲彼後念六識作等無間緣。
<lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R081" n="0797b12"/>若汝執言五俱意識。亦由五識爲開導依。彼論應
<lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R081" n="0797b13"/>言若此前念六識爲彼後念第六一識作等無間
<lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R081" n="0797b14"/>緣。彼論旣不作如是說。故知五識各自有相續義。
<lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R081" n="0797b15"/>非謂意識與前五識作開導依也。五俱意識亦自
<lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R081" n="0797b16"/>相續。非謂前五引生爲開導依。故知五識起時。必
<lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R081" n="0797b17"/>有前念五俱意識。能引後念意識令起。何假前五
<lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R081" n="0797b18"/>而爲開導。<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b1501" n="0012b1501"/><anchor xml:id="beg0012b1501" n="0012b1501"/>已<anchor xml:id="end0012b1501"/>上破前六不互相開導。次難第六云。
<lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R081" n="0798a01"/>無心等位。第六旣斷。後復起時。若用相續爲開導
<lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R081" n="0798a02"/>者。七八恒續。何不用彼與第六爲開導依。何用前
<lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R081" n="0798a03"/>五。若彼第六不用七八。用自類者。五識自類。何不
<lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R081" n="0798a04"/>許然。乃執第六爲開導耶。難第六<anchor xml:id="nkr_note_add_0012b1901" n="0012b1901"/><anchor xml:id="beg0012b1901" n="0012b1901"/>已<anchor xml:id="end0012b1901"/>。難第七云。若
<lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R081" n="0798a05"/>謂第七平等性智相應末那初轉依時。必由第六
<lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R081" n="0798a06"/>人二空觀導引彼智令得現前。如是則第七識亦
<lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R081" n="0798a07"/>應用彼第六爲開導依。何故不許。難第八云。圓鏡
<lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R081" n="0798a08"/>智俱第八淨識。必由六七方便引生<note place="inline">此上約果位</note>。又異
<lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R081" n="0798a09"/>熟心<note place="inline">此約因位</note>。依染汚意<note place="inline">第七</note>。或依悲願相應善心<note place="inline">第六</note>。亦
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0012c" n="0012c"/>
<lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R081" n="0798a10"/>由六七染淨引生。應許第八亦以六七爲開導依。
<lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R081" n="0798a11"/>何故汝又不許。若據第六以五識引生可爲開導
<lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R081" n="0798a12"/>者。卽有以上諸過。故曰都未究理。旣難破前。申自
<lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R081" n="0798a13"/>義云。應說五識前六識內。隨用何識爲開導依。卽
<lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R081" n="0798a14"/>知前五有六重依也。第六意識。用前自類或七八
<lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R081" n="0798a15"/>識爲開導依。明知第六有三重依也。第七末那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>雨
<lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R081" n="0798a16"/>前自類或第六識爲開導依。卽七有二重矣。阿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012002" n="0012002"/>脩
<lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R081" n="0798a17"/>那識。用前自類及第六七爲開導依。卽八有三重
<lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R081" n="0798a18"/>矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R081" n="0798b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0012c1001">有義此說亦不應理<note place="inline">至</note>故自類依深契敎理。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R081" n="0798b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0012c1101">難陀執前五互爲開導。第六七八自類相續。安慧
<lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R081" n="0798b03"/>反前義。謂前五有自類相續。第六七八互爲開導。
<lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R081" n="0798b04"/>故護法菩薩折衷前說以立正義。先斥破。次立義。
<lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R081" n="0798b05"/>開導依者。有三義。一有。二緣法。三爲主。能作等無
<lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R081" n="0798b06"/>間緣。何故立三義耶。曰。各有所揀故。有字揀於不
<lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R081" n="0798b07"/>相應行。由彼無體。故有字揀。緣字揀色及無爲法。
<lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R081" n="0798b08"/>彼非能緣。故緣字揀。揀彼意者。要有所緣。及有力
<lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R081" n="0798b09"/>者。能引生故。爲主二字。揀心所法。彼非主故。要是
<lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R081" n="0798b10"/>其主及有力者。方可爲依。能作無間。何所揀耶。曰。
<lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R081" n="0798b11"/>揀前二師異類之識爲自識依。及揀自類後念之
<lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R081" n="0798b12"/>識不與前念自識爲依。等無間緣。卽唯自類及自
<lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R081" n="0798b13"/>前念也。問。此中能作等無間緣。與四緣中等無間
<lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R081" n="0798b14"/>緣。是同是別。曰。是別。有是開導依。必是等無間緣。
<lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R081" n="0798b15"/>有是等無間緣。非開導依。此寬彼狹。故云別也。何
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0013a" n="0013a"/>
<lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R081" n="0798b16"/>類是等無間緣非開導依耶。謂前念滅自類心所。
<lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R081" n="0798b17"/>是前滅後生。等而開導。不自在故。非是所依。何故
<lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R081" n="0798b18"/>揀色及不相應耶。曰。皆無力故。何揀無爲耶。曰。無
<lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R081" n="0799a01"/>前後故。因前安慧難云。旣眼識時非無意識。故非
<lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R081" n="0799a02"/>二識互相續生。故先縱後奪云。若此類識起。不容
<lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R081" n="0799a03"/>彼類俱起。可說此識與彼識有開導力。則用異類
<lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R081" n="0799a04"/>爲開導依。猶之可也。一身八識旣容俱起。則此與
<lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R081" n="0799a05"/>彼無開導力。如何將此異類而爲開導乎。此難意
<lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R081" n="0799a06"/>謂。八識相望。他現生處。不障我路。何用他識與自
<lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R081" n="0799a07"/>開導也。又難云。若許異類互爲開導。一身八識應
<lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R081" n="0799a08"/>不俱起。前師問云。不俱何失。答云。便同小乘心不
<lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R081" n="0799a09"/>並生。以經部師謂諸色心前後次第相續生故。又
<lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R081" n="0799a10"/>一身中諸識俱起。或二三四。乃至七八。多少不定。
<lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R081" n="0799a11"/>若不簡異類。於諸識中隨用何識而爲開導。則應
<lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R081" n="0799a12"/>色等異類。皆可互作等無間緣。便違聖敎所說等
<lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R081" n="0799a13"/>無間緣唯心心所。色等皆不可立等無間緣。不等
<lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R081" n="0799a14"/>生故。彼引證云。攝論不云色亦容有等無間緣耶。
<lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R081" n="0799a15"/>護法釋云。是縱奪之言耳。攝論云。色心前後者。謂
<lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R081" n="0799a16"/>經部師作如是執。謂諸色心前後次第相續而生。
<lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R081" n="0799a17"/>是諸有爲能生因性。謂彼執言。從前刹那色。後刹
<lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R081" n="0799a18"/>那色無間而生。從前刹那心。後刹那心及相應法
<lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R081" n="0799b01"/>無間而生。此中因果道理成就。何用復計阿賴耶
<lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R081" n="0799b02"/>識是諸法因。爲遮此執。故假縱云。若爾。無色界沒。
<lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R081" n="0799b03"/>色界生時。前色種子能生今色。理不得成。久斷滅
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0013b" n="0013b"/>
<lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R081" n="0799b04"/>故。從無想沒。心想生時。及滅定等出心生時。前心
<lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R081" n="0799b05"/>種子能生後心。皆不應理。久斷滅故。又若離其俱
<lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R081" n="0799b06"/>生俱滅攝受種子。相應道理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0301" n="0013b0301"/><anchor xml:id="beg0013b0301" n="0013b0301"/>但<anchor xml:id="end0013b0301"/>執前刹那心能爲
<lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R081" n="0799b07"/>種子。引生無間後刹那心。卽阿羅漢後心不成。不
<lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R081" n="0799b08"/>應得入無餘依妙涅槃界。由最後心能爲種子等
<lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R081" n="0799b09"/>無間緣生餘心故。如是卽應無無餘依妙涅槃界。
<lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R081" n="0799b10"/>是故色心前後相生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0701" n="0013b0701"/><anchor xml:id="beg0013b0701" n="0013b0701"/>但<anchor xml:id="end0013b0701"/>應容有等無間緣。及增上
<lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R081" n="0799b11"/>緣。無有因緣。此上。皆爲奪因緣故。縱彼容有等無
<lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R081" n="0799b12"/>間緣。夫等之爲言。以力用齊等故。色與心法。力用
<lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R081" n="0799b13"/>不等。非此緣性。故曰不爾等言應成無用。非遮多
<lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R081" n="0799b14"/>少者。卽前中言多少不定。多少不定。卽力用不等。
<lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R081" n="0799b15"/>若謂等言非遮力用。但遮異類者。又違汝宗異類
<lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R081" n="0799b16"/>識作等無間緣。是故八識各唯自類前後爲開導
<lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R081" n="0799b17"/>依。自類必無俱起義故。心所此依隨識應說者。識
<lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R081" n="0799b18"/>開導時。彼亦開導故。難云。此識彼識異類俱起。旣
<lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R081" n="0800a01"/>不許爲開導依。此心彼所。亦是異類俱起。云何乃
<lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R081" n="0800a02"/>許王所而爲開導。論主答云。雖心心所異類俱起。
<lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R081" n="0800a03"/>而互相應。和合似一<note place="inline">同一所緣。及同一依。同一時轉。同一性攝</note>。定俱生
<lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R081" n="0800a04"/>滅<note place="inline">心王生。心所亦生。心王滅。心所亦滅</note>。事業必同<note place="inline">同一體事。同一緣境業用</note>。一開
<lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R081" n="0800a05"/>導時。餘亦開導<note place="inline">前一念心王開導時。卽諸一切心心所起。故曰餘亦開導</note>。具此
<lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R081" n="0800a06"/>五義。是故心與心所。心所與心。展轉亦得互作等
<lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R081" n="0800a07"/>無間緣。諸識不具五義。不應爲例。此釋諸識相應
<lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R081" n="0800a08"/>難也。外又難云。若王與所異類相望旣爲開導。則
<lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R081" n="0800a09"/>所與王異類相望亦應爲開導。論主答云。然諸心
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0013c" n="0013c"/>
<lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R081" n="0800a10"/>所非開導依。何以故。是彼心王之所引生。無主義
<lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R081" n="0800a11"/>故。依是主義。心所非依。緣是由義。心所亦爾。此釋
<lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R081" n="0800a12"/>心所成依難也。有著名沙門來難云。如我所見。前
<lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R081" n="0800a13"/>念一法。引後自一。名之爲等。汝前一法。引後一聚
<lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R081" n="0800a14"/>何得名等。論主答云。若心心所等無間緣。各唯自
<lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R081" n="0800a15"/>類。其七八識初轉依時。相應信等此緣便闕<note place="inline">問。云何便
<lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R081" n="0800a16"/>闕。答。七八有漏。無有信等。無漏信等。誰爲此緣。設此緣闕。亦何傷理。論答云。則違聖說諸心心所皆四緣
<lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R081" n="0800a17"/>生。何以故。闕此一緣。唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013001" n="0013001"/>〔二〕緣故</note>。以因中七八。無信等心所故。當轉
<lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R081" n="0800a18"/>依位。信等心所起時。便無自類爲開導依。卽四緣
<lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R081" n="0800b01"/>中缺無間緣。便違聖敎。此釋應各爲緣難也。外又
<lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R081" n="0800b02"/>難云。若七八二識初轉依時。相應信等依彼引生。
<lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R081" n="0800b03"/>無心等位。意識旣斷。七八二識應爲開導。論主答
<lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R081" n="0800b04"/>云。五無心位。意識雖斷。而後起時。彼開導依。卽前
<lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R081" n="0800b05"/>自類。不依七八。問。心旣久滅。何得爲依。論主答云。
<lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R081" n="0800b06"/>無異類心於中爲隔。名無間故。何不得爲。問。何故
<lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R081" n="0800b07"/>不用七八爲依。論主答云。彼第六識當先滅時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1601" n="0013c1601"/><anchor xml:id="beg0013c1601" n="0013c1601"/>已<anchor xml:id="end0013c1601"/>
<lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R081" n="0800b08"/>於今識爲開導故。何煩異類爲開導依。論意謂彼
<lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R081" n="0800b09"/>前念心王臨欲滅時有其力用。能引後念令生。作
<lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R081" n="0800b10"/>此功能了便滅。卽現在一念。有引後功能。以爲法
<lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R081" n="0800b11"/>體。非取過去<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c2001" n="0013c2001"/><anchor xml:id="beg0013c2001" n="0013c2001"/>已<anchor xml:id="end0013c2001"/>滅無體法爲依。此釋後起由他難
<lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R081" n="0800b12"/>也。前師難云。若爾。何故佛地論等皆云諸識互相
<lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R081" n="0800b13"/>引生。或說第七依第六生。或說第八依六七生。論
<lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R081" n="0800b14"/>主答云。然聖敎中說前六識互相引起。或第七八
<lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R081" n="0800b15"/>依六七生。皆依殊勝增上緣說。非等無間緣。故不
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0014a" n="0014a"/>
<lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R081" n="0800b16"/>相違。問。何故瑜伽論說。若此識無間彼識決定生
<lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R081" n="0800b17"/>等。答。言總意別。以此彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>一字。言雖總而意各別。一
<lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R081" n="0800b18"/>往觀之。如六識異類互相爲開導依。若細而察之。
<lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R081" n="0801a01"/>此彼二字。是此識自類前念與彼自類後念爲開
<lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R081" n="0801a02"/>導依。此釋諸敎相違難也。旣無違難。結正義云。故
<lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R081" n="0801a03"/>自類依。深契敎理。問。開導依名。作何釋。答。依字是
<lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R081" n="0801a04"/>通。通三依故。開導二字是別。唯此一依。以別揀通
<lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R081" n="0801a05"/>開導之依。揀非二依。通別依主。又開導是總。總通
<lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R081" n="0801a06"/>王所。所亦開導。然非爲依。依字是別。唯局心王。總
<lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R081" n="0801a07"/>別依主。是開導家之依。揀開導中非依者。卽心所
<lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R081" n="0801a08"/>也。若開謂開闢。導謂導引。二皆是用。依同一體。亦
<lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R081" n="0801a09"/>開亦導同依。持業也。又依體之上有開導用。以用
<lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R081" n="0801a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0014002" n="0014002"/>墮體。開導卽依。體用持業。難持業云。開導二字。通
<lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R081" n="0801a11"/>其王所。依之一字。唯是心王。今作持業者。豈無以
<lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R081" n="0801a12"/>寬卽狹之過也。答。卽一分故。無此過咎。擧例難云。
<lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R081" n="0801a13"/>所知障者。所知二字。通一百法。障之一字。唯二十
<lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R081" n="0801a14"/>六惑。彼名何不作持業釋。卽一分也。答。所知二字。
<lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R081" n="0801a15"/>不通一百法。唯七十四。無二十六惑。何以故無。答。
<lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R081" n="0801a16"/>二十六惑爲障之時。未爲所知。爲所知時。<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1901" n="0014a1901"/><anchor xml:id="beg0014a1901" n="0014a1901"/>已<anchor xml:id="end0014a1901"/>不爲
<lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R081" n="0801a17"/>障。旣爲障時不爲所知。是故障非所知也。爲所知
<lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R081" n="0801a18"/>時<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a2101" n="0014a2101"/><anchor xml:id="beg0014a2101" n="0014a2101"/>已<anchor xml:id="end0014a2101"/>不爲障。卽所知非障也。所以左右不成持業。
<lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R081" n="0801b01"/>問。何義爲障之時不爲所知等。答。所知障者。障智
<lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R081" n="0801b02"/>不生。智旣不生。誰是能知。知是其障。故障非所知。
<lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R081" n="0801b03"/>若智<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a2401" n="0014a2401"/><anchor xml:id="beg0014a2401" n="0014a2401"/>已<anchor xml:id="end0014a2401"/>生。障是智家所知之境。障却不能障其知。
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0014b" n="0014b"/>
<lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R081" n="0801b04"/>所以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014003" n="0014003"/>云　爲障之時不爲所知等也。問。古云所知
<lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R081" n="0801b05"/>不是障。被障障所知。據此所說。二十六惑。只爲能
<lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R081" n="0801b06"/>障。不爲所知。答。是問。何故却說通一百法。答。約智
<lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R081" n="0801b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0014b0401" n="0014b0401"/><anchor xml:id="beg0014b0401" n="0014b0401"/>已<anchor xml:id="end0014b0401"/>生。說通百法。智未生時。被障障之。若爾。應云被
<lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R081" n="0801b08"/>障障能知。何云障所知也。答。障所知境。令智不知。
<lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R081" n="0801b09"/>名障所知。其實亦障能知之智。又解被障障所知
<lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R081" n="0801b10"/>者。不望能知。據此所說。亦無百法。何以故。二十六
<lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R081" n="0801b11"/>惑旣爲能障。明非所知。智若生時。惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b0801" n="0014b0801"/><anchor xml:id="beg0014b0801" n="0014b0801"/>已<anchor xml:id="end0014b0801"/>亡故。所知
<lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R081" n="0801b12"/>於何。問。何故皆說通一百法。惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b0901" n="0014b0901"/><anchor xml:id="beg0014b0901" n="0014b0901"/>已<anchor xml:id="end0014b0901"/>亡故。答。惑雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b0902" n="0014b0902"/><anchor xml:id="beg0014b0902" n="0014b0902"/>已<anchor xml:id="end0014b0902"/>
<lb ed="X" n="0014b10"/><lb ed="R081" n="0801b13"/>亡。其惑名狀。智亦能知。故說所知通百法來。問。泛
<lb ed="X" n="0014b11"/><lb ed="R081" n="0801b14"/>言但將開導來解依。不將所知來解障。其義者何。
<lb ed="X" n="0014b12"/><lb ed="R081" n="0801b15"/>答。本說心王爲開導依。由開導依三義之中。爲有
<lb ed="X" n="0014b13"/><lb ed="R081" n="0801b16"/>緣法作等無間緣。此之二義通其心所。仍來非是
<lb ed="X" n="0014b14"/><lb ed="R081" n="0801b17"/>開導家依。故云<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b1401" n="0014b1401"/><anchor xml:id="beg0014b1401" n="0014b1401"/>但<anchor xml:id="end0014b1401"/>將開導來解依也。問。何故心所
<lb ed="X" n="0014b15"/><lb ed="R081" n="0801b18"/>非開導依。答。不自在故。不得爲依。問。不將所知來
<lb ed="X" n="0014b16"/><lb ed="R081" n="0802a01"/>解障。答。本說煩惱爲能障法。智所知境是所障法。
<lb ed="X" n="0014b17"/><lb ed="R081" n="0802a02"/>今名所知障者。能障煩惱。從所障所知境以彰名。
<lb ed="X" n="0014b18"/><lb ed="R081" n="0802a03"/>其所知二字。非正談故。所以道不將所知來解障
<lb ed="X" n="0014b19"/><lb ed="R081" n="0802a04"/>也。古云。所知不是障。被障障所知。正相符順。故所
<lb ed="X" n="0014b20"/><lb ed="R081" n="0802a05"/>知之障。開導卽依。此之謂歟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b21"/><lb ed="R081" n="0802a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0014b2101">傍論<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b2101" n="0014b2101"/><anchor xml:id="beg0014b2101" n="0014b2101"/>已<anchor xml:id="end0014b2101"/>了應辯正論<note place="inline">至</note>或開導依易了知故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014b22"/><lb ed="R081" n="0802a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0014b2201">三結成所依。正釋頌中依彼轉三字。言此識雖具
<lb ed="X" n="0014b23"/><lb ed="R081" n="0802a08"/>三種依。但顯前二者。爲第七所依所緣。同一第八
<lb ed="X" n="0014b24"/><lb ed="R081" n="0802a09"/>故。而依彼轉三言。但顯因緣俱有二依。謂此識以
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0014c" n="0014c"/>
<lb ed="X" n="0014c01"/><lb ed="R081" n="0802a10"/>第八爲俱有依。卽以俱有依而爲所緣。又因緣依
<lb ed="X" n="0014c02"/><lb ed="R081" n="0802a11"/>有親生勝用。增上緣依有引生勝用。故獨顯之。或
<lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R081" n="0802a12"/>前滅後生之義。人易了知。故不須顯也。通上二釋
<lb ed="X" n="0014c04"/><lb ed="R081" n="0802a13"/>所依竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R081" n="0802a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0014c0501">如是<anchor xml:id="nkr_note_add_0014c0501" n="0014c0501"/><anchor xml:id="beg0014c0501" n="0014c0501"/>已<anchor xml:id="end0014c0501"/>說此識所依<note place="inline">至</note>彼旣極成此亦何咎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R081" n="0802a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0014c0601">三釋所緣。七緣第八。有四師異。難陀主緣王所。火
<lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R081" n="0802a16"/>辯主緣相見二分。安慧主緣種現。唯護法主緣見
<lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R081" n="0802a17"/>分。爲正義也。第一有義。卽難陀執。謂緣心王。執之
<lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R081" n="0802a18"/>爲我。緣心所時。執爲我所。故說如次。第二有義。卽
<lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R081" n="0802b01"/>火辯難難陀之文。聖說此識緣藏識故。曾無處說
<lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R081" n="0802b02"/>七緣第八五心所故。故彼所說。理不應然。立自義
<lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R081" n="0802b03"/>云。應緣相見。緣見分時。執之爲我。緣相分時。執爲
<lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R081" n="0802b04"/>我所。何以故。相見俱以識爲體故。不違聖說緣藏
<lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R081" n="0802b05"/>識義。第三有義。卽安慧難火辨之文。云。亦不應理。
<lb ed="X" n="0014c15"/><lb ed="R081" n="0802b06"/>所以者何。相分卽是五根五境。是色蘊攝。非是識
<lb ed="X" n="0014c16"/><lb ed="R081" n="0802b07"/>蘊。不應理一也。聖敎言七唯內緣。若緣相分。卽是
<lb ed="X" n="0014c17"/><lb ed="R081" n="0802b08"/>緣外。與五識何異。不應理二也。應如第六緣共相
<lb ed="X" n="0014c18"/><lb ed="R081" n="0802b09"/>境。不應理三也。旣緣根身。起我所執。生無色者。應
<lb ed="X" n="0014c19"/><lb ed="R081" n="0802b10"/>無我所。何以故。無色界中。無色相故。不應理四也。
<lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R081" n="0802b11"/>立自義云。應緣種現。謂緣藏識。執之爲我。及緣種
<lb ed="X" n="0014c21"/><lb ed="R081" n="0802b12"/>子。執爲我所。問。第七不緣實境。云何緣種。答。以種
<lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R081" n="0802b13"/>卽是彼識上一分生識功能。非實有物。是故可緣。
<lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R081" n="0802b14"/>第四有義。卽護法正義。難安慧云。汝執第七緣種
<lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R081" n="0802b15"/>子者。色等種子是實有法。非識蘊攝。七不能緣。執
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0015a" n="0015a"/>
<lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R081" n="0802b16"/>種非實。又違論故。若說種子是假物者。不名因緣。
<lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R081" n="0802b17"/>以因緣法必是眞故。又總難云。第七我見。任運一
<lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R081" n="0802b18"/>類。恒相續生。何容別執有我我所。無一心中具現
<lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R081" n="0803a01"/>種識斷常二境。若有二境。豈能別執而俱轉耶。若
<lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R081" n="0803a02"/>謂前斷後常相續不俱轉者。此俱生見。從無始來
<lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R081" n="0803a03"/>一味恒轉。無有前後。何容二執相續而生。申正義
<lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R081" n="0803a04"/>云。應知第七唯緣第八見分。非餘相分種子心所
<lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R081" n="0803a05"/>等。所以者何。謂無始來。微細一類。似常似一。不斷
<lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R081" n="0803a06"/>故似常。簡境界。彼色等法。皆間斷故。種子亦然。或
<lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R081" n="0803a07"/>被損伏。或時永斷。由此遮計餘識爲我。似一。簡心
<lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R081" n="0803a08"/>所。心所多法故。問。何故不緣餘識。曰。夫言我者。有
<lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R081" n="0803a09"/>作用相。見分受境。作用相顯。似於我故。不緣餘識。
<lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R081" n="0803a10"/>自證等用。微細難知。問。何不但緣一受等爲我。亦
<lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R081" n="0803a11"/>常一故。曰。夫言我者。是自在義。萬物主義。與一切
<lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R081" n="0803a12"/>法而爲所依。心所不然。不可爲我。唯心王是所依
<lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R081" n="0803a13"/>故。此第七識恒執爲內我。非色等故。不執爲外我。
<lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R081" n="0803a14"/>若唯緣識。卽唯起我。無有我所。前師難云。汝說第
<lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R081" n="0803a15"/>七不執我所。大論何說第七末那我我所執恒相
<lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R081" n="0803a16"/>應故。護法會云。乘語勢故。何謂語勢。曰。順文便故。
<lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R081" n="0803a17"/>言穩易故。此是語勢。如說弟時。便言兄弟。此穩易
<lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R081" n="0803a18"/>之謂也。說我所言。非是離我別起我所執。唯執第
<lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R081" n="0803b01"/>八是我之我。前五蘊假者。是第六所緣之我。後我
<lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R081" n="0803b02"/>第七所計。或前我前念後我後念。二俱第七所計。
<lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R081" n="0803b03"/>或卽一念計此卽是。此唯第七所計。或前是體。後
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0015b" n="0015b"/>
<lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R081" n="0803b04"/>是識用。於一我見之上。亦義說之爲我及所二言。
<lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R081" n="0803b05"/>實但一我見。故結難云。若作是說。善順敎理。何謂
<lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R081" n="0803b06"/>順敎。曰。多處唯言有我見故。此順敎也。何謂順理。
<lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R081" n="0803b07"/>曰。我我所執不俱起故。此順理也。多處唯言有我
<lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R081" n="0803b08"/>見者。瑜伽論云。由此末那我見慢等恒共相應。顯
<lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R081" n="0803b09"/>揚論云。由此意根。恒與我見我慢等相應。我我所
<lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R081" n="0803b10"/>執不俱起者。行相及境。二俱別故。不可並生。無此
<lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R081" n="0803b11"/>事故。又我我所。猶如王臣。我正如王。所正如臣。旣
<lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R081" n="0803b12"/>執爲我。決不是所。如正南面。何却朝北。故不俱也。
<lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R081" n="0803b13"/>若<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1001" n="0015b1001"/><anchor xml:id="beg0015b1001" n="0015b1001"/>已<anchor xml:id="end0015b1001"/>轉依位。善心者可然。彼非執故。亦不可例。人
<lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R081" n="0803b14"/>法二執。境是一故。若未起對治。斷其我執。若未轉
<lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R081" n="0803b15"/>依。唯緣藏識。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1201" n="0015b1201"/><anchor xml:id="beg0015b1201" n="0015b1201"/>已<anchor xml:id="end0015b1201"/>去。旣轉依<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1202" n="0015b1202"/><anchor xml:id="beg0015b1202" n="0015b1202"/>已<anchor xml:id="end0015b1202"/>。入無漏心。亦緣
<lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R081" n="0803b16"/>眞如及一切法。二乘無學等。唯緣異熟識。證得十
<lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R081" n="0803b17"/>種平等性者。佛地經云。一諸相增上喜愛。二一切
<lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R081" n="0803b18"/>領受緣起。三遠離異相非相。四弘濟大慈。五無待
<lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R081" n="0804a01"/>大悲。六隨諸有情所樂示現。七一切有情我愛所
<lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R081" n="0804a02"/>說。八世間寂靜皆同一味。九世間諸法苦樂一味。
<lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R081" n="0804a03"/>十修植無量功德究竟。證此性<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b1801" n="0015b1801"/><anchor xml:id="beg0015b1801" n="0015b1801"/>已<anchor xml:id="end0015b1801"/>。卽知十地有情
<lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R081" n="0804a04"/>勝解意樂差別。能起受用身之影像。說法利彼。故
<lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R081" n="0804a05"/>曰。如來現起他受用。十地菩薩所被機。問。旣爾。何
<lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R081" n="0804a06"/>故此中但緣藏識。答。此中但言緣藏識者。約未轉
<lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R081" n="0804a07"/>依說。故局。以悟則境通。迷時境局。無我則境遍。有
<lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R081" n="0804a08"/>我則境不遍故。問。如何此識旣依彼生。仍復緣彼。
<lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R081" n="0804a09"/>答。如後念識。依前意生復緣前意。前滅意。是等無
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0015c" n="0015c"/>
<lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R081" n="0804a10"/>間緣。得與後識作所緣緣。此所依緣。是增上緣。作
<lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R081" n="0804a11"/>所緣緣。亦復何咎。問。第七何故但緣第八見分。不
<lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R081" n="0804a12"/>緣內二分。答。內二分作用沉隱難知故。見分作用
<lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R081" n="0804a13"/>顯現故。問。第七自有相分。如何不緣。反緣第八見
<lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R081" n="0804a14"/>分爲我。答。言緣見分者。卽是疎緣。問。設許第七緣
<lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R081" n="0804a15"/>疎緣者。且第七自識。於何法上起執。答。於自識相
<lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R081" n="0804a16"/>分起執。問。第七緣第八本質見分。是實是假。答。第
<lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R081" n="0804a17"/>七緣第八見分不著。<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0801" n="0015c0801"/><anchor xml:id="beg0015c0801" n="0015c0801"/>但<anchor xml:id="end0015c0801"/>緣得中間假我相分。是假
<lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R081" n="0804a18"/>非實。問。中間相分是實是假。答。中間相分。無實種
<lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R081" n="0804b01"/>生。但從兩頭起此相分。仍通二性。若一半從本質
<lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R081" n="0804b02"/>上起者。是無覆性。若一半從自能緣第七見分上
<lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R081" n="0804b03"/>起者。是有覆性。但從兩頭心法爍起成一相分。密
<lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R081" n="0804b04"/>合一處。若是第七。但自執妄起徧計有覆性假相
<lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R081" n="0804b05"/>分爲自內我。不執無覆性相分。如水中鹽味。但執
<lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R081" n="0804b06"/>是水。不執於鹽。水與鹽味元不相離。問。第七緣八。
<lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R081" n="0804b07"/>是何量攝。答。是非量境攝。不稱心故。以第八見分
<lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R081" n="0804b08"/>本非是我。妄執爲我。卽不稱本質。又親緣第八見
<lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R081" n="0804b09"/>分不著變相分緣。相分本非是我。又妄執爲我。又
<lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R081" n="0804b10"/>不稱相分。卽兩重不稱境。故知非量。故密嚴經偈
<lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R081" n="0804b11"/>云。末那緣藏識。如磁石吸鐵。如蛇有二頭。各別爲
<lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R081" n="0804b12"/>其業。染意亦如是。執取阿賴耶。能爲我事業。增長
<lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R081" n="0804b13"/>於我所。復與意識俱。爲因而轉謝。於身生暖觸。運
<lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R081" n="0804b14"/>動作諸業。飮食與衣裳。隨物而受用。騰躍或歌舞。
<lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R081" n="0804b15"/>種種自嬉遊。持諸有情身。皆由意功力。如火輪垂
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0016a" n="0016a"/>
<lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R081" n="0804b16"/>髮。乾闥婆之城。不了唯自心。妄起諸分別。身相器
<lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R081" n="0804b17"/>世間。如動鞦韆勢。無力不堅固。分別亦復然。分別
<lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R081" n="0804b18"/>無所依。但行於自境。譬如鏡中像。識種動而見。愚
<lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R081" n="0805a01"/>夫此迷惑。非諸明智者。仁主應當知。此三皆識現。
<lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R081" n="0805a02"/>於斯遠離處。卽是圓眞實。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R081" n="0805a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0016a0601">頌言思量爲性相者<note place="inline">至</note>亦審思量無我相故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R081" n="0805a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0016a0701">四釋體性行相二門。攝論云。思量是意。意卽是性。
<lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R081" n="0805a05"/>前第八識。了別是行相。今旣言意。故知卽是第七。
<lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R081" n="0805a06"/>行相卽是見分。體性難知。以行相顯其實。思量但
<lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R081" n="0805a07"/>是行相。其體卽是識蘊攝。故初地以前。二乘有學
<lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R081" n="0805a08"/>恒審思量我相。名有漏末那。<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a1101" n="0016a1101"/><anchor xml:id="beg0016a1101" n="0016a1101"/>已<anchor xml:id="end0016a1101"/>轉依位。亦審思量
<lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R081" n="0805a09"/>無我相故。亦名末那。論問。如世尊言出世末那。云
<lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R081" n="0805a10"/>何建立。答。有二義。一名不必如義。彼無漏第七。不
<lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R081" n="0805a11"/>名末那。名是假故。二能審思量無我相故。亦名末
<lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R081" n="0805a12"/>那。顯通無漏。卽知此名非唯有漏。問。第七四分。何
<lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R081" n="0805a13"/>分名思量。答。有二義。第一義。見分名思量不名意。
<lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R081" n="0805a14"/>二分名意不名思量。思量是用故。見分能思量我
<lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R081" n="0805a15"/>無我。意是體故。內二分不能思量我無我。第二義。
<lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R081" n="0805a16"/>見分是思量相。相者謂體相相狀。二分是思量性。
<lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R081" n="0805a17"/>卽內外皆名意。三分皆名思量。但除相分。是所量
<lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R081" n="0805a18"/>境。無能緣用故。問。見分緣我相分。卽思量我。可名
<lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R081" n="0805b01"/>思量。自證分不緣我相分。如何亦名思量。答。自證
<lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R081" n="0805b02"/>分證彼見分思量我執。故亦名思量也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R081" n="0805b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0016a2401">此意相應有幾心所<note place="inline">至</note>故彼此文義無乖返。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0016b" n="0016b"/>
<lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R081" n="0805b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0016b0101">五釋染俱門。先總問。且與下。次別答。言且者。以有
<lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R081" n="0805b05"/>餘心所故。此四最重。且先言之。此中下。釋當俱義。
<lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R081" n="0805b06"/>一者我癡。卽是無明。爲自心變我相所愚。迷於無
<lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R081" n="0805b07"/>我眞如之理。故名我癡。二者我見。卽是我執。於識
<lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R081" n="0805b08"/>見分非我之上。起妄計度。執爲實我。故名我見。三
<lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R081" n="0805b09"/>者我慢。卽是倨傲。恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b0601" n="0016b0601"/><anchor xml:id="beg0016b0601" n="0016b0601"/>己<anchor xml:id="end0016b0601"/>所執眞自內我。令能緣心
<lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R081" n="0805b10"/>貢高自大。故名我慢。四者我愛。卽是我貪。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b0701" n="0016b0701"/><anchor xml:id="beg0016b0701" n="0016b0701"/>己<anchor xml:id="end0016b0701"/>所
<lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R081" n="0805b11"/>執內我相境。深生躭玩。固起染著。故名我愛。言幷
<lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R081" n="0805b12"/>者。表我慢我愛。定與我見相應。以我慢恃我見而
<lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R081" n="0805b13"/>起。我愛亦恃我見而起。故慢與愛決定相應。此遮
<lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R081" n="0805b14"/>薩婆多部計愛慢見三不得俱起。無相應義。由此
<lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R081" n="0805b15"/>四種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/>民煩之法。擾亂內心。令外六種轉識不得淸
<lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R081" n="0805b16"/>淨。恒成雜染。有情由此。於生死中頭出頭沒。不得
<lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R081" n="0805b17"/>出離。故名煩惱。此第七意。除四惑外。不與餘心所
<lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R081" n="0805b18"/>相應者。一恒故。二內執故。三一類境生故。所以不
<lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R081" n="0806a01"/>作意而向外馳求。唯任運而一向內執。問。煩惱有
<lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R081" n="0806a02"/>十種。此何唯四耶。答云。有我見故。其餘四見皆不
<lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R081" n="0806a03"/>生起。何以故。無一心中有二慧故。諸見皆以慧爲
<lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R081" n="0806a04"/>體故。問。如何此識要有我見耶。答。見戒禁取邪見
<lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R081" n="0806a05"/>三種。是第六識分別我執。此在見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b2001" n="0016b2001"/><anchor xml:id="beg0016b2001" n="0016b2001"/>已<anchor xml:id="end0016b2001"/>頓斷故。我
<lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R081" n="0806a06"/>見本是俱生我執。修道位中方得盡斷。故不與彼
<lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R081" n="0806a07"/>三種相應。我所邊見。要依相應我見方得生起。故
<lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R081" n="0806a08"/>有邊見。決有我見。此相應我。不依邊見。是故不與
<lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R081" n="0806a09"/>邊見相應。問。何故此識不與疑瞋二種煩惱相應。
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0016c" n="0016c"/>
<lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R081" n="0806a10"/>答。由我見故。審詳明決。疑無容起。故不與疑相應。
<lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R081" n="0806a11"/>由我愛故。深生躭著。瞋不得生。故不與瞋相應。是
<lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R081" n="0806a12"/>故此識。十煩惱中相應唯四。又問。見慢愛三。如何
<lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R081" n="0806a13"/>俱起耶。答云。行相無違故。又問。貪令心下。慢令心
<lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R081" n="0806a14"/>擧。一高一下。豈不相違。答云。見有分別俱生。貪有
<lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R081" n="0806a15"/>外境內境。慢有所陵所恃。三者麤細俱各有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016002" n="0016002"/>侏。麤
<lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R081" n="0806a16"/>屬六識。細屬七識。是卽行相不相違義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R081" n="0806a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0016c0801">此意心所唯有四耶<note place="inline">至</note>若作是說不違理敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R081" n="0806a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0016c0901">六釋餘相應。先問。不爾下。擧頌以答。下分五義。第
<lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R081" n="0806b01"/>一執唯九。所謂四煩惱。及觸等五大地法。定相應
<lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R081" n="0806b02"/>故。問云。旣與觸等相應。應云及與觸等俱。何故言
<lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R081" n="0806b03"/>及餘。答。以前異熟觸等五所是無覆性。恐此五所
<lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R081" n="0806b04"/>混同第八亦是無覆。故置餘言。及是集義。前四煩
<lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R081" n="0806b05"/>惱。後五徧行。定相應故。解餘字非。解及字半是半
<lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R081" n="0806b06"/>非。問。此意何故不與別境相應。答。欲是希望未遂
<lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R081" n="0806b07"/>合事。此識恒與第八和合。緣以爲境。更無希望。故
<lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R081" n="0806b08"/>不與欲相應。勝解事在未定。起決定解印證持守。
<lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R081" n="0806b09"/>此識決定恒執第八爲自內我。更無異念。不煩印
<lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R081" n="0806b10"/>持。故不與勝解相應。念唯記憶過去所習事業。此
<lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R081" n="0806b11"/>識恒緣第八現境。不煩記憶。故不與念相應。定唯
<lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R081" n="0806b12"/>一意專注一境。此識任運刹那。念念別緣。不專不
<lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R081" n="0806b13"/>一。故不與定相應。慧卽是見。故不別開。上四解是。
<lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R081" n="0806b14"/>解慧字非。問。何故不與善十一心所相應。答。善是
<lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R081" n="0806b15"/>淨故。此識染汚。故不與善相應。問。何故不與二十
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R081" n="0806b16"/>隨煩惱相應。答。隨煩惱者。必隨根本煩惱一分一
<lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R081" n="0806b17"/>位差別建立。此識唯與四煩惱俱。故不與隨煩惱
<lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R081" n="0806b18"/>相應。此說謬甚。問。何故不與四不定相應。答。惡作
<lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R081" n="0807a01"/>是追悔過去所作事業。此識恒緣現在第八。無有
<lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R081" n="0807a02"/>疑悔。故不與惡作相應。睡眠是<anchor xml:id="nkr_note_add_0017a0501" n="0017a0501"/><anchor xml:id="beg0017a0501" n="0017a0501"/>藉<anchor xml:id="end0017a0501"/>外緣辛苦勤勞。
<lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R081" n="0807a03"/>身不自在。心極昧劣。有時暫現。此識一類內執第
<lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R081" n="0807a04"/>八爲我。不假外緣。故不與睡眠相應。尋伺者。尋謂
<lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R081" n="0807a05"/>尋求。令心匇遽於意言境麤轉爲性。伺謂伺察。令
<lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R081" n="0807a06"/>心匇遽於意言境細轉爲性。此識唯依內門而轉
<lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R081" n="0807a07"/>一類執我。不假尋伺。故非彼俱。先斥前師餘義不
<lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R081" n="0807a08"/>當。以此頌中自明此識有覆無記故。又闕此識與
<lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R081" n="0807a09"/>隨煩惱俱故。旣有根本。必有枝葉故。故此餘言。是
<lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R081" n="0807a10"/>顯與隨煩惱俱。不簡無覆。猶是混說。此師據集論
<lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R081" n="0807a11"/>說有五隨煩惱在一切染汚品中恒共相應。若離
<lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R081" n="0807a12"/>無堪任性。不寂靜性。穢性。懶惰性。縱蕩性。則染汚
<lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R081" n="0807a13"/>性不得成就。煩惱起時心旣染汚。染汚位中必有
<lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R081" n="0807a14"/>彼五。故必與五隨相應。問。掉擧一法徧諸染心。何
<lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R081" n="0807a15"/>不列入四煩惱中。而入隨煩惱位。答。雖徧諸染心。
<lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R081" n="0807a16"/>而貪分爲多。但說貪分。以多欲者必多思故。如眠
<lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R081" n="0807a17"/>與悔。雖徧貪瞋癡三心。而癡位增勝。故但說痴分
<lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R081" n="0807a18"/>耳。問。餘處說有六隨十隨徧諸染心。此何說五。答。
<lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R081" n="0807b01"/>雖瑜伽說有隨煩惱或六或十徧諸染心。而彼俱
<lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R081" n="0807b02"/>依別義。方便說遍。非若集論說五實遍也。何謂別
<lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R081" n="0807b03"/>義。曰。或說六者。謂依二十隨煩惱中解通麤細二
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0017b" n="0017b"/>
<lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R081" n="0807b04"/>惑。徧染二性。通障二輪。相顯說六徧諸染心。如後
<lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R081" n="0807b05"/>文不信懈怠放逸失念散亂惡慧是也。簡小隨十
<lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R081" n="0807b06"/>者。小隨相麤。第七相細故。簡中隨二者。中隨是不
<lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R081" n="0807b07"/>善性。第七無記性故。簡大障中昏掉者。掉擧障定。
<lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R081" n="0807b08"/>昏沉障慧。第七於定慧中亦恒執我。故唯與大隨
<lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R081" n="0807b09"/>六種相應。或說十者。若依二十二隨煩惱中解通
<lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R081" n="0807b10"/>麤細二惑徧染二性。故說爲十。以除小隨十。中隨
<lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R081" n="0807b11"/>二。獨取大隨。復加邪欲邪解。故說十隨與第七相
<lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R081" n="0807b12"/>應。然彼說六說十而此說五。各自有義。故集論瑜
<lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R081" n="0807b13"/>伽之說。非互相違也。立自義云。此第七俱十五心
<lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R081" n="0807b14"/>所。謂五徧行。四根本。五隨。幷別境中慧也。設有問
<lb ed="X" n="0017b12"/><lb ed="R081" n="0807b15"/>云。我見卽慧。何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0017001" n="0017001"/>複開耶。故此釋云。我見雖是慧之
<lb ed="X" n="0017b13"/><lb ed="R081" n="0807b16"/>所攝。而我見唯染。慧通善染。義有差別。故宜別開。
<lb ed="X" n="0017b14"/><lb ed="R081" n="0807b17"/>問。隨煩惱有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0017002" n="0017002"/>一十。何故此識無餘心所。答。謂忿等
<lb ed="X" n="0017b15"/><lb ed="R081" n="0807b18"/>十。行相麤動。此識微細。故不與小隨相應。中隨有
<lb ed="X" n="0017b16"/><lb ed="R081" n="0808a01"/>二。唯是不善。不徧染性。此識無記。故不與中隨相
<lb ed="X" n="0017b17"/><lb ed="R081" n="0808a02"/>應。大隨有八。而無散亂不正知者。散亂馳外。此識
<lb ed="X" n="0017b18"/><lb ed="R081" n="0808a03"/>執內。故不與散亂相應。不正知是隨外門起三業
<lb ed="X" n="0017b19"/><lb ed="R081" n="0808a04"/>行。不合軌範。此唯內執。故不相應。此二語錯。四不
<lb ed="X" n="0017b20"/><lb ed="R081" n="0808a05"/>定倂十煩惱中餘六。皆如前說。第三執十九所。此
<lb ed="X" n="0017b21"/><lb ed="R081" n="0808a06"/>師據瑜伽說此識與六隨相應。去掉擧昏沉二法。
<lb ed="X" n="0017b22"/><lb ed="R081" n="0808a07"/>加失念散亂惡慧三法。何故有三法耶。曰。此三若
<lb ed="X" n="0017b23"/><lb ed="R081" n="0808a08"/>無。煩惱不起故。謂此第七一向內執。卽曾習境。卽
<lb ed="X" n="0017b24"/><lb ed="R081" n="0808a09"/>念失念所緣境也。若非此境。有何揀擇。故邪揀擇
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0017c" n="0017c"/>
<lb ed="X" n="0017c01"/><lb ed="R081" n="0808a10"/>亦由此起。乃至貪等根本煩惱亦由此起。起煩惱
<lb ed="X" n="0017c02"/><lb ed="R081" n="0808a11"/>時心必流蕩。故散亂心亦由此起。何無昏沉掉擧
<lb ed="X" n="0017c03"/><lb ed="R081" n="0808a12"/>二心所耶。曰。昏掉二相。靜動相違。沉浮相反。闇明
<lb ed="X" n="0017c04"/><lb ed="R081" n="0808a13"/>不一。卽不徧染心。故在所簡耳。論說此徧染心者。
<lb ed="X" n="0017c05"/><lb ed="R081" n="0808a14"/>亦約別義。非是實徧。以此五法。解通麤細二惑。唯
<lb ed="X" n="0017c06"/><lb ed="R081" n="0808a15"/>與善法相違。純通二性故。問。何故不通餘惑。答。謂
<lb ed="X" n="0017c07"/><lb ed="R081" n="0808a16"/>十隨麤。而七識細。故揀。中二唯是不善性。與善相
<lb ed="X" n="0017c08"/><lb ed="R081" n="0808a17"/>違。不通無記。故揀。以純隨煩惱必通二性故。今此
<lb ed="X" n="0017c09"/><lb ed="R081" n="0808a18"/>六隨旣通不善有覆二性。故與第七相應。瑜伽又
<lb ed="X" n="0017c10"/><lb ed="R081" n="0808b01"/>說遍十隨者。義如前師所說。然此意俱心所十九。
<lb ed="X" n="0017c11"/><lb ed="R081" n="0808b02"/>謂四根本五徧行六隨。倂別境中念定慧三。復加
<lb ed="X" n="0017c12"/><lb ed="R081" n="0808b03"/><g ref="#CB15151">惛</g>沉。問。念與忘念何得相應。加定<g ref="#CB15151">惛</g>沉。又何如說。
<lb ed="X" n="0017c13"/><lb ed="R081" n="0808b04"/>答。以忘念唯染。念通染淨。如前慧釋。我見是染慧。
<lb ed="X" n="0017c14"/><lb ed="R081" n="0808b05"/>通染淨故。復加定者。以此識決定專注第八爲自
<lb ed="X" n="0017c15"/><lb ed="R081" n="0808b06"/>內我。曾無捨頃故。加<g ref="#CB15151">惛</g>沉者。以此識無明最重故。
<lb ed="X" n="0017c16"/><lb ed="R081" n="0808b07"/>除掉擧者。此與<g ref="#CB15151">惛</g>沉正相違故。無餘心所。准上應
<lb ed="X" n="0017c17"/><lb ed="R081" n="0808b08"/>知。第四執二十四所。此師亦據瑜伽說與十隨相
<lb ed="X" n="0017c18"/><lb ed="R081" n="0808b09"/>應。大隨之外復加邪欲及邪勝解故。由貪煩惱。於
<lb ed="X" n="0017c19"/><lb ed="R081" n="0808b10"/>所受境必藉樂欲。或合或離。及有勝解印持事相。
<lb ed="X" n="0017c20"/><lb ed="R081" n="0808b11"/>然後方起。樂合離者。樂受欲合。苦受欲離。卽邪欲
<lb ed="X" n="0017c21"/><lb ed="R081" n="0808b12"/>也。印持事相。邪勝解也。疑煩惱中無有勝解。互相
<lb ed="X" n="0017c22"/><lb ed="R081" n="0808b13"/>違故。如何徧耶。曰。理無猶豫爲正勝解。事無猶豫
<lb ed="X" n="0017c23"/><lb ed="R081" n="0808b14"/>爲邪勝解。故疑理者未必疑事。如迷法者。未必迷
<lb ed="X" n="0017c24"/><lb ed="R081" n="0808b15"/>人。故疑相應亦有勝解。若於所緣色等事上生疑
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="X" n="0018a01"/><lb ed="R081" n="0808b16"/>惑者。必無勝解。以迷人者必迷法故。如疑人爲杌。
<lb ed="X" n="0018a02"/><lb ed="R081" n="0808b17"/>此疑不在俱生煩惱中攝。是分別煩惱中攝故。今
<lb ed="X" n="0018a03"/><lb ed="R081" n="0808b18"/>第七識是疑諦理。故有勝解。問。何故餘處不說欲
<lb ed="X" n="0018a04"/><lb ed="R081" n="0809a01"/>解遍一切染。答。以欲希望未遂合事。解是印持曾
<lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R081" n="0809a02"/>未定境。由此二法緣非愛事。故麤煩惱決無欲解。
<lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R081" n="0809a03"/>今第七緣第八爲自內我。是眞愛樂。是眞勝解。必
<lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R081" n="0809a04"/>無疑惑。是故定與欲解相應。非麤煩惱故。其餘心
<lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R081" n="0809a05"/>所互有互無。義如前說。此意心所有二十四。謂四
<lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R081" n="0809a06"/>根本。五徧行。十隨。別境五。第五護法正義唯十八
<lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R081" n="0809a07"/>所。先破第四論師所執邪欲及邪勝解云。此識無
<lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R081" n="0809a08"/>始來一類執我。雖曰執我。而生不知所從來。死不
<lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R081" n="0809a09"/>知所從去。未生以前。旣死以後。皆屬他世。爲有爲
<lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R081" n="0809a10"/>無。茫昧難知。安有所謂欲與勝解者哉。次煩惱起
<lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R081" n="0809a11"/>位下。破第三師。以彼不許昏掉相應故。又次若染
<lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R081" n="0809a12"/>心下。破第二師。以彼不許散亂失念不正知三所
<lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R081" n="0809a13"/>相應故。不辯不信懈怠放逸三所。以前三師互許。
<lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R081" n="0809a14"/>理極成故。忘念不正知。各有二性。若以念慧爲性
<lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R081" n="0809a15"/>如前別開者。不徧染心。通淨心故。非唯染心皆緣
<lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R081" n="0809a16"/>曾受皆有簡擇。卽一切淨心。亦緣曾受。亦有簡擇
<lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R081" n="0809a17"/>故。若以無明爲性者。決遍染心。任運現緣。無曾受
<lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R081" n="0809a18"/>故。一類執我。無簡擇故。瑜伽說此一切染心皆相
<lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R081" n="0809b01"/>應故。意俱下。出正義。謂七識緣境之時相應心所
<lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R081" n="0809b02"/>唯一十八。謂四惑之外。唯徧行五。別境之慧。大隨
<lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R081" n="0809b03"/>八。無餘心所。如前簡別。及論三文者。集論一文立
<pb ed="X" xml:id="X51.0822.0018b" n="0018b"/>
<lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R081" n="0809b04"/>五隨。瑜伽二文立六隨十隨。並準前釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R081" n="0809b05"/>
<lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R081" n="0809b06"/><cb:juan fun="close" n="4"><cb:jhead>成唯識論卷第四</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0001a1001" to="#end0001a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0001a1101" to="#end0001a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0001a1601" to="#end0001a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">味</lem><rdg wit="#wit.orig">昧</rdg></app>
<app from="#beg0001b0601" to="#end0001b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0001b2001" to="#end0001b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002a2401" to="#end0002a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002a2402" to="#end0002a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002b0101" to="#end0002b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002c0101" to="#end0002c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">摶<note type="cf1">T54n2128_p0425a09</note><note type="cf2">X16n0318_p0889c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">搏</rdg></app>
<app from="#beg0002c2001" to="#end0002c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0002c2401" to="#end0002c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003a1001" to="#end0003a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0003a1401" to="#end0003a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0004b1701" to="#end0004b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a1701" to="#end0005a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a2001" to="#end0005a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005a2101" to="#end0005a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b0301" to="#end0005b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0005b0501" to="#end0005b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005b2401" to="#end0005b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c0901" to="#end0005c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0005c1801" to="#end0005c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0006b1501" to="#end0006b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0006c0101" to="#end0006c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c1301" to="#end0007c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c1401" to="#end0007c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0007c1501" to="#end0007c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0501" to="#end0008a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0502" to="#end0008a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0503" to="#end0008a0503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0601" to="#end0008a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008a0901" to="#end0008a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0601" to="#end0008b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008b0901" to="#end0008b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0008c0801" to="#end0008c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0011c0101" to="#end0011c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0011c0201" to="#end0011c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0201" to="#end0012a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0202" to="#end0012a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0501" to="#end0012a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0502" to="#end0012a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a0801" to="#end0012a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012a1901" to="#end0012a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012b1501" to="#end0012b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0012b1901" to="#end0012b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013b0301" to="#end0013b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0013b0701" to="#end0013b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0013c1601" to="#end0013c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0013c2001" to="#end0013c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014a1901" to="#end0014a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014a2101" to="#end0014a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014a2401" to="#end0014a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b0401" to="#end0014b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b0801" to="#end0014b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b0901" to="#end0014b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b0902" to="#end0014b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014b1401" to="#end0014b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0014b2101" to="#end0014b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0014c0501" to="#end0014c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1001" to="#end0015b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1201" to="#end0015b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1202" to="#end0015b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015b1801" to="#end0015b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0015c0801" to="#end0015c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0016a1101" to="#end0016a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016b0601" to="#end0016b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016b0701" to="#end0016b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0016b2001" to="#end0016b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0017a0501" to="#end0017a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">藉</lem><rdg wit="#wit.orig">籍</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0001001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">說通悅</note>
<note n="0001002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">徧疑偏</note>
<note n="0009001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">五疑無</note>
<note n="0012001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">雨疑用</note>
<note n="0012002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012002">脩那疑賴耶</note>
<note n="0013001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013001">二疑三</note>
<note n="0014001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">一疑二</note>
<note n="0014002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014002">墮疑隨</note>
<note n="0014003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014003">云下宜連續歟</note>
<note n="0016001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">民疑昏</note>
<note n="0016002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016002">侏疑殊</note>
<note n="0017001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0017001">複疑復</note>
<note n="0017002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0017002">一疑二</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0001a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0001a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0001a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001a1601">味【CB】，昧【卍續】</note>
<note n="0001b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0001b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0001b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002a2402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002c0101">摶【CB】，搏【卍續】</note>
<note n="0002c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0002c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0002c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0003a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0003a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0004b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0004b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005b0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0005b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0005c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0006b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0006b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0006c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0006c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0007c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0503" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0503">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0008c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0008c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0011c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0011c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012a1901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0012b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0012b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0013b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0013c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0013c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0013c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b0902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0014b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0014c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0014c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0015c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0016a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0016a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0016b0601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0016b0701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0016b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0016b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0017a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0017a0501">藉【CB】，籍【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>